Archives

Handwerken uit Peru

‘Handwerken uit Peru, het land van de Inca’s en hun zonnegod’ is een tentoonstelling met een aantal ‘verhaallijnen’ naast elkaar, die begon met de Pan-Americanareis uit 2011/2012, gemaakt met een aantal meer dan 25 jaar oude Volvo’s dwars door het Andesgebergte. Deze reis brengt ons in contact met de rijke cultuurgeschiedenis van Peru, met bijzondere aandacht voor de goed bewaard gebleven handwerktradities. Zo komen we bij een hedendaagse voortzetting hiervan, het kunst- en ontwikkelingshulpproject van Lisette Verkerk.

Pakhuis Koophandel - Peru IMG_5981Eeuwenoud textiel
De Peruaanse cultuurgeschiedenis gaat terug tot 3000 voor het begin van onze jaartelling, waarbij de belangrijkste uiting van cultuur de textiel was die reeds verbazend ver was ontwikkeld. Er worden voorbeelden getoond van handwerken, zoals specifiek Peruaans breiwerk, ‘vals breien’ oftewel Peruaans naaldwerk, weven, borduren en haken.
Eeuwenlang, reeds ver voor onze jaartelling, kende men in Peru een hoogstaand niveau van handwerken. Daarbij moeten we ons realiseren dat het oude Peruaanse cultuurgebied groter was dan het huidige Peru. Waarschijnlijk kent niet één cultuur zo’n rijkdom aan technieken en zo’n verfijning daarin. De motieven zijn unieke abstracte patronen en sterk gestileerde mens- en diermotieven, waaraan een religieuze betekenis werd gegeven. Op de tentoonstelling wordt hier aandacht aan besteed. Dat zoveel oude, Peruaanse textiel bewaard is gebleven hebben we te danken aan de manier waarop men de doden begroef en het klimaat. Bij het begraven van de doden werden allerlei gebruiksvoorwerpen en textiel meebegraven en in de uiterst droge grond werd alles perfect geconserveerd.
Mythologie uit het Incarijk
In de Peruaanse cultuurgeschiedenis van vóór Columbus (het precolumbiaanse tijdperk) kan men onderscheid maken naar tijd en naar streek. Naar streek: Noord, Zuid en Centraal en daarbij nog onderscheid in kust- en bergland (Andesgebergte en de uitlopers daarvan), en in de tijd, die begint rond 3000 voor het begin van onze jaartelling met de preceramische periode, en eindigt met het Incarijk van circa 1450 tot 1532. Daarna volgt de overheersing door de Spanjaarden. De technieken en de motieven van de textiel uit het precolumbiaanse tijdperk zijn echter niet verloren gegaan en worden nog altijd toegepast in Peru.
Pakhuis Koophandel - Peru IMG_5777Op de tentoonstelling zijn enkele zeer oude stukken Peruaans textiel te bewonderen. Uit de Incatijd is een zogenaamde quipu te zien op deze tentoonstelling. De Inca´s kenden geen schrift van pen en papier, maar hadden een administratieve taal vastgelegd in knopen en koorden, een zogenaamde quipu. De belangrijkste god voor de Inca´s was de zonnegod Inti. Op verschillende stukken textiel die we op de tentoonstelling zien komen wij zijn afbeelding tegen. Ook de condor, koning van de vogels, zien we vaak afgebeeld op textiel. De condor werd beschouwd als intermediair tussen de goden en de mens in het oude Incarijk.
Deze tentoonstelling schenkt aandacht aan handwerken zoals weefsels, het breien en vals breien, zogenaamd Peruaans naaldwerk, en borduurtechnieken uit Peru. Met name het weven is zeer ver ontwikkeld. Vanaf 3000 tot 1800 voor het begin van onze jaartelling werd textiel gemaakt zonder hulpmiddelen. Daarna ontwikkelt men een hevelweefgetouw waar tot vandaag in de bergstreken op gewerkt wordt. Enkele van deze primitieve weefgetouwen zijn te bewonderen op de tentoonstelling.
De Pan-Americanareis
De tentoonstelling schenkt aandacht aan de bijzondere reis die gemaakt is in 2011-2012 met 85 Volvo’s ouder dan 25 jaar die dwars over het Andesgebergte zijn gereden. De Pan-Americanaroute werd door zes landen gereden: Argentinië, Chili, Bolivia, Peru, Ecuador en Columbia. De afstand die is afgelegd bedroeg ongeveer 17.000 km. De tocht heeft ongeveer zes weken in beslag genomen. Men kende twaalf rustdagen en 27 rijdagen. Gemiddeld werd per dag 600 tot 700 km gereden. Eén van de Volvo Amazones, waar deze reis mee is gemaakt, is in het museum te bewonderen. Aan de hand van foto’s wordt het reisverhaal verteld.

Pakhuis Koophandel - Peru IMG_5995

Ontwikkelingsproject
Lisette Verkerk is een kunstenares die getrouwd is met een Peruaan en woont in Peru. Zij geeft aan de Peruaanse nijverheid een nieuwe invulling en daarmee weet zij het leven van de plaatselijke bevolking aanzienlijk te verbeteren. Het thema van haar project was uitbeelding van handen. Handen die geven, werken, liefhebben, delen, allen samen, groot en klein, ongeacht kleur, vorm of materiaal. Op de tentoonstelling is een vitrine met werk van het kunstproject te bewonderen en eventueel te koop, waarbij de opbrengst ten goede komt aan dit project.
Openingstijden
1 april – 31 oktober woensdag t/m zondag 14.00 – 17.00 uur
1 november – 30 maart zondag van 14.00 – 17.00 uur

Pakhuis Koophandel - Peru IMG_6014

Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Sheila Hicks – Why not?

Sheila Hicks

Het TextielMuseum opent 2016 met een solotentoonstelling van de Amerikaanse kunstenaar Sheila Hicks (1934), pionier op het gebied van textiel en kunst. Sheila Hicks is met haar oeuvre internationaal bekend door haar deelname aan grote solo- en groepsexposities. Sinds lange tijd is zij nu eindelijk weer uitgebreid in Nederland te zien. Met haar kleurrijke werk, dat varieert van monumentale, textiele installaties tot metershoge sculpturen en betoverende miniaturen, maakt zij sinds eind jaren ‘50 furore.

Zowel een gevarieerde keuze uit dit vrije werk als voorbeelden van industrieel vervaardigde stoffen en handgemaakte textiele ontwerpen zijn in de tentoonstelling te zien. Extra aandacht is er voor de speciale band die Hicks al jaren heeft met Nederland. Met foto’s, film, schetsen, tekeningen en persoonlijke documenten wordt haar reislustige en productieve leven geïllustreerd. ‘Sheila Hicks – Why Not?’ toont werk uit zeven decennia, afkomstig uit (inter)nationale museumcollecties en een speciaal voor deze tentoonstelling vervaardigd kunstwerk.
Sheila Hicks - 'The Treaty of Chromatic Zones', Parijs - foto Christobal Zanartu.
Sheila Hicks – ‘The Treaty of Chromatic Zones’, Parijs – foto Christobal Zanartu.
Wereldwijd
Sheila Hicks is van jongs af aan gefascineerd door textiel en kunst. In de jaren ‘50 wordt ze opgeleid tot schilder onder de hoede van oud-Bauhaus docent Josef Albers. In 1956 liet bekend kunsthistoricus George Kubler haar in Yale kennis maken met pre-Colombiaans weven. Na afronding van haar thesis over dit onderwerp wordt haar een studiebeurs toegekend om te gaan schilderen in Chili. Tijdens de periode die zij doorbrengt in Zuid-Amerika ontwikkelt zij een bijzondere interesse voor het werken met textiel. Deze passie brengt haar over de hele wereld, van Mexico en Zuid-Afrika tot aan Marokko en India.
Overal waar ze komt werkt ze samen en wisselt ze kennis uit met lokale ambachtslieden, fabrikanten en kunstenaars. Haar kleurrijke installaties zijn wereldwijd te bewonderen en nog altijd werkt zij aan grootschalige, textiele projecten in haar studio in Parijs. Hicks’ kunstwerken zijn opgenomen in de collecties van prestigieuze musea, waaronder het Metropolitan Museum of Art en het Museum of Modern Art in New York en het Tate Modern in Londen. Bruiklenen voor de tentoonstelling zijn afkomstig van onder andere het Centre Pompidou, Parijs, Philadelphia Museum of Art, Museum für Gestaltung, Zürich en het Stedelijk Museum, Amsterdam.
Sheila Hicks - Silk Rainforest.
Sheila Hicks – Silk Rainforest.
Hommage aan Kho Liang Ie, 1975, Stedelijk Museum
Hommage aan Kho Liang Ie, 1975, Stedelijk Museum.
Band met Nederland
Sheila Hicks heeft een speciale band opgebouwd met Nederland. Haar eerste grote solotentoonstelling is in 1974 te zien in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Tijdens haar verblijven in Nederland maakt ze onder andere kennis met galeriehoudster Cora de Vries (bij wie ze in de jaren 1980 exposeerde) en ontwerper en designpromotor Benno Premsela.
Wat niet veel mensen weten is dat zij grote wandkleden voor de vertrekhal op Schiphol heeft gemaakt, getiteld ‘Hommage aan Kho Liang Ie’ (1975). Zij zijn te zien in de tentoonstelling, evenals de schetsen van haar indrukwekkende, etage-overstijgende installatie in het Provinciehuis van ’s-Hertogenbosch. Na de opbouw van de tentoonstelling zal deze gedocumenteerd worden en in samenwerking met Hicks zal grafisch ontwerpster Irma Boom een publicatie ontwerpen die verkrijgbaar is in de TextielShop.
De tentoonstelling
De ondertitel van de tentoonstelling Why not? is door Sheila Hicks zelf aangedragen. Zij doelt hiermee op de speelsheid en het doorzettingsvermogen, die voor haar de Hollandse mentaliteit illustreren. Eigenschappen die ook in haar eigen werk terugkomen. Kort en krachtig: waarom ook niet? In de expositie zijn autonoom werk en monumentale installaties te zien. Van Sheila Hicks’ vroegste werk uit de jaren ‘50 tot een zeer recent werk, gebaseerd op de samenwerking met een handweverij in Guatemala. Ook haar meer toegepaste opdrachten, voor een fabrikant als Momentum, passeren de revue. Bij de tentoonstelling wordt een uitgebreide randprogrammering georganiseerd.


Sheila Hicks aan het woord (Nederlands ondertiteld).

Meer informatie en veel meer foto’s van het werk van Sheila Hicks vindt u op haar website.
Openingstijden
Dinsdag t/m vrijdag 10.00 – 17.00 uur
Zaterdag en zondag 12.00 – 17.00 uur
Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather