Archives

Weven en verbeelden

'Agam-o-weave' van Paulien van Asperen (detail).

Weefwerk en brons in het Kerkje van Persingen

In het weekend van 13 en 14 april 2019 vindt in het pittoreske Kerkje van Persingen een tentoonstelling plaats van weefwerk van Anneke Kersten en Paulien van Asperen en bronzen van Bets Kusters.

'Kleurrijk' van Anneke Kersten.
‘Kleurrijk’ van Anneke Kersten.
Het kerkje van Persingen.
Het kerkje van Persingen.
Anneke Kersten (Nijmegen) heeft zich in de textielkunst ontwikkeld door een weefopleiding in Oregon, Verenigde Staten en het Textielmuseum in Tilburg. Door gebruik van koperdraad en andere verrassende materialen geeft zij kleur en vorm aan haar weefobjecten.
Paulien van Asperen (Kampen) zet haar fascinatie voor repetitieve abstracte elementen uit de kunst en architectuur om in weefwerk. Door kleur- en materiaalgebruik creëert ze beweging en diepte en gaan de doorgaans geometrische patronen visueel een eigen leven leiden.
De grote liefde voor de natuur in combinatie met architectuur zijn de inspiratie en kracht voor Bets Kusters (Nijmegen) om haar emoties te ‘verbeelden’. Abstracte vormen met een enigszins ruwe afwerking zijn kenmerkend, ze laat de vaak schitterend gekleurde, ruwe en eerlijke giethuid spreken, waarbij de warmte van het brons zichtbaar is.
Openingstijden
Zaterdag en zondag 11.00 – 17.00 uur

Bovenste foto: ‘Agam-o-weave’ van Paulien van Asperen.

'Agam-o-weave' van Paulien van Asperen.
‘Agam-o-weave’ van Paulien van Asperen.
Deel dit artikel
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Inca dress code

Tentoonstelling van zeldzaam Inca-textiel uit de precolumbiaanse tijd

Het Museum Kunst & Geschiedenis (voorheen het Jubelparkmuseum) heeft momenteel een grote tentoonstelling over de precolumbiaanse textielkunst der Inca’s. Behalve textiel zijn er ook prachtige ornamenten en sieraden te zien. De tentoonstelling is tot 24 maart 2019 te zien.

Dit kleine zilveren vrouwelijke figuurtje is omwikkeld met twee lagen weefsel die door een kleine gordel en tupu (metalen speld) worden samengehouden. De figuur houdt verband met het capacocha-ritueel. Zilver, veren, lamawol, katoen, 14 x 8,5 cm, periode 1450 - 1532 CE.
Dit kleine zilveren vrouwelijke figuurtje is omwikkeld met twee lagen weefsel die door een kleine gordel en tupu (metalen speld) worden samengehouden. De figuur houdt verband met het capacocha-ritueel. Zilver, veren, lamawol, katoen, 14 x 8,5 cm, periode 1450 – 1532 CE.
Textiel in de precolumbiaanse tijd
Textiel diende natuurlijk voor het maken van kleding en om de muren in bepaalde woningen te bekleden, maar het was bij de Inca’s bovenal een teken van rijkdom. Het werd beschouwd als een waardevol bezit dat stond voor financiële welstand. Het was dan ook een geliefd geschenk bij diplomatieke uitwisselingen of bij offerandes aan de goden. De eerste Spaanse ontdekkingsreizigers hadden meteen grote bewondering voor de kwaliteit van de textielproductie en maakten geregeld de vergelijking met de Europese zijdeweefsels.
De stoffen ontleenden hun waarde niet zozeer aan de snit, die door het gebruikte type weefgetouw noodgedwongen eenvoudig bleef, maar aan de kwaliteit van de vezels, de rijkelijke decoratie en de diversiteit van kleuren en gebruikte symbolen. De drager van een kledingstuk gaf hiermee te kennen wat zijn sociale positie was en tot welke groep hij behoorde. Hij bracht ook een religieuze boodschap over.
In tijden van conflicten vormden kledingstukken en textiel ook een begeerde oorlogsbuit. Krijgsgevangenen werden van hun kledij ontdaan als teken van onderwerping en vernedering, terwijl de overwinnaar zich de kledingstukken toeëigende of aan de goden schonk. De leider van de onderworpen groep werd verplicht dezelfde kleding als de overwinnaar aan te trekken ten teken van zijn nieuwe ondergeschiktheid.
Met katoen geborduurde lamawollen mantel, versierd met een mythologische scène die verband houdt met voorouders en de vrouwelijke vruchtbaarheid. Nasca-beschaving, circa 100 - 600 CE, 255 x 93 cm.
Met katoen geborduurde lamawollen mantel, versierd met een mythologische scène die verband houdt met voorouders en de vrouwelijke vruchtbaarheid. Nasca-beschaving, circa 100 – 600 CE, 255 x 93 cm.
Hoedje met vier punten van lamawol, Tiwanaku-beschaving, periode 600 - 900 CE.
Hoedje met vier punten van lamawol, Tiwanaku-beschaving, periode 600 – 900 CE.
Weefsels in de precolumbiaanse tijd waren goederen die over grote afstand circuleerden. Via diplomatieke weg of door veroveringen konden textielweefsels, veel meer dan aardewerk, soms grote afstanden afleggen. Dit maakt het toewijzen van bepaalde archeologische stukken aan de juiste cultuur niet eenvoudig.
De textielweefkunst doet zijn intrede in de Andes aan het begin van het 6de millennium BCE, nog voor men er aardewerk produceert en de metallurgie beheerst. Gedurende de vele eeuwen die voorafgaan aan de komst van de Europeanen zal ze voortdurend onderhevig zijn aan vernieuwing en technische verfijning.
Dodenmasker van Huaca de la Luna. Mochica-beschaving, goud, koper, schelpen en steen, 26 cm hoog, circa 100 - 600 CE.
Dodenmasker van Huaca de la Luna. Mochica-beschaving, goud, koper, schelpen en steen, 26 cm hoog, circa 100 – 600 CE.
Textiel als een verheven kunstvorm
In tegenstelling tot vele andere beschavingen, zagen de Andesculturen textiel als een van de hogere kunsten, in die mate zelfs dat het textiel, met zijn maakproces en iconografie, andere kunstvormen zoals ceramiek en architectuur heeft beïnvloed. We weten eveneens dat textiel een belangrijke symbolische en sacrale betekenis had. Zo zijn er ‘offers’ bekend van weefsels die men in brand stak om de goden te behagen. Belangrijke overledenen werden letterlijk ingepakt in meerdere, soms tot twaalf, lagen textiel.
De teksten van de eerste Spanjaarden lichten ons eveneens in over de sterke controle die de Inca-vorst uitoefende over de grondstoffen zoals katoen en wol. Hij beschikte ook over spinnerijen en textielateliers die voor zijn rekening werkten en die de allerfijnste weefsels produceerden met een iconografie waarin hij als heerser werd afgebeeld. Het ging dan ook om een hogere hofkunst die gebonden was aan heel strikte regels.
Unku, lamawol en katoen, Chancay of Chimu, periode 1100 - 1450 CE, 142 x 46 cm.
Unku, lamawol en katoen, Chancay of Chimu, periode 1100 – 1450 CE, 142 x 46 cm.
Inca-textiel nauwelijks bekend
Terwijl we de verschillende samenlevingen in de Andes (Peru, Bolivia en Chili) goed kennen aan de hand van hun aardewerk, metaalproductie en mummies, heeft men een minder duidelijk beeld van de wijze waarop de bewoners van de Andes leefden en gekleed waren. Welke vezels gebruikten ze? Over welke kleurstoffen beschikten ze? Hoe werden de weefsels vervaardigd? Wat droegen ze aan hun voeten?
Paar Inca-schoenen van lamaleer en alpacawol, 1450 - 1532 CE, 24 x 10 cm.
Paar Inca-schoenen van lamaleer en alpacawol, 1450 – 1532 CE, 24 x 10 cm.
Deze tentoonstelling is een gelegenheid om kennis te maken met de prachtige weefsels, de vernuftigheid van bepaalde motieven en de schitterende, bonte kleuren die de stoffen en veren uit de precolumbiaanse periode (de periode voor de ‘ontdekking’ van Amerika) tot op heden behielden. Het Museum Kunst & Geschiedenis wilde Andesbewoners van toen als het ware ‘aankleden’ door hun garderobe (schoeisel, kleding, haartooi en sieraden) tentoon te stellen en hen aan de bezoekers voor te stellen in hun dagelijkse bezigheden. Met dit doel voor ogen is de tentoonstelling in drie delen opgesplitst.
Materialen, technieken, omstandigheden
In het eerste deel wordt informatie aangereikt die nodig is om een juist inzicht te krijgen in de kwaliteit van de voorwerpen en om ze naar waarde te schatten. Het museum geeft uitleg bij de verschillende beschikbare vezels, kleurstoffen en de manier waarop de draden voor het weven werden verkregen. Er zal een katoenveld te zien zijn, evenals opgezette lama’s en alpaca’s en balen wol die de bezoekers mogen aanraken. Verder wordt de manier waarop weefsels werden gemaakt getoond, welke soorten weefsel er toen bestonden en op welke manier men ze versierde. Ook de tijdslijn en de geografie van de Andes worden hier voorgesteld, wat een goede inleiding is voor het tweede deel van de tentoonstelling.
Mantel, vermoedelijk dodenmantel, van blauwe lamawollen stof met 53 met katoenen garen geborduurde motieven in telkens tien kleuren. Paracas-beschaving, circa 200 BCE - 100 CE, 240 x 88 cm.
Mantel, vermoedelijk dodenmantel, van blauwe lamawollen stof met 53 met katoenen garen geborduurde motieven in telkens tien kleuren. Paracas-beschaving, circa 200 BCE – 100 CE, 240 x 88 cm.
Inca-hoofdtooi van veren en plantaardige vezels, periode 1450 - 1532 CE, 34 x 26 cm.
Inca-hoofdtooi van veren en plantaardige vezels, periode 1450 – 1532 CE, 34 x 26 cm.
Eenheid en verdeeldheid wisselen elkaar af
In dit deel, het corpus van de tentoonstelling, worden de verschillende producties van textiel, sieraden en tooi uit de Andes voorgesteld in chronologische en geografische volgorde. De expositie toont ongeveer tweehonderd objecten, waaronder een aantal bijzonder goed geconserveerde voorwerpen en topstukken uit verschillende Europese musea en privéverzamelingen. De chronologie van Peru is opgebouwd uit periodes die men ‘Horizon’ en ‘Tussenperiode’ noemt. Een Horizon is een periode waarin de macht en invloedssfeer van een bepaalde beschaving zich over heel Peru uitstrekt. In de zogenaamde Tussenperiodes leven meerdere beschavingen met hun regionale kenmerken en verscheidenheid naast elkaar. Met andere woorden: in de vroege Peruaanse geschiedenis wisselen periodes van betrekkelijke culturele eenheid (Horizon) af met periodes van grote regionale diversiteit (Tussenperiode). Deze Tussenperiodes zijn gekenmerkt door een opeenvolging van kleine koninkrijken die zich uitstrekken van noord naar zuid.
Grote cocatas versierd met gestileerde vogels, lamawol en katoen, periode 1450 - 1532 CE, 81 x 89 cm.
Grote cocatas versierd met gestileerde vogels, lamawol en katoen, periode 1450 – 1532 CE, 81 x 89 cm.
De koloniale en postkoloniale periode
Het derde en laatste deel van de tentoonstelling is gewijd aan het textiel en de tooi uit de koloniale en postkoloniale periode. Hier wordt vooral de voortzetting van de precolumbiaanse traditie belicht. De Europeanen arriveren in 1521 in het huidige Peru en zullen de gewoontes en gebruiken van de volkeren die er leven grondig doen veranderen. Her en der vinden gevechten plaats, waarbij twee verschillende beschavingen, ook op gebied van bewapening, oog in oog komen te staan. Er volgt een lange overgangsperiode van kruisbestuiving tussen de culturen, wat zich ook zal uiten in de kunstproductie en in de kleding. De handwevers van vandaag weven nog steeds op de traditionele manier en maken gebruik van eeuwenoude motieven. De prachtige verzameling weefsels en kledij uit de jaren 1940, die de Koninklijke Musea van Kunst en Geschiedenis bezitten, wordt hier getoond. Het is een van de oudste en rijkste etnografische collecties die bekend is en die jammer genoeg slechts zelden voor het publiek te zien is.
Openingstijden
Dinsdag t/m vrijdag 9.30 – 17.00 uur
Zaterdag en zondag 10.00 – 17.00 uur
Unku, een tuniek in Chuquibamba-stijl van lamawol en katoen. Inca-beschaving, periode 1450 - 1532 CE, 55 x 96 cm.
Unku, een tuniek in Chuquibamba-stijl van lamawol en katoen. Inca-beschaving, periode 1450 – 1532 CE, 55 x 96 cm.
Lendendoek van katoen en veren. Wari-beschaving, periode 600 - 900 CE, 20 x 41 cm.
Lendendoek van katoen en veren. Wari-beschaving, periode 600 – 900 CE, 20 x 41 cm.
Unku met veren, Peru, late Inca-beschaving, tussen 1450 - 1532.
Unku met veren, Peru, late Inca-beschaving, tussen 1450 – 1532.
Deel dit artikel
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Handwerk en quiltdagen 2018

Het Textielplein.

Combinatie van textielevenementen in de Brabanthallen

De Handwerk en Quiltdagen kenmerken zich dit jaar door een sterke uitbreiding en vernieuwing. Ten eerste vindt deze combinatie van beurs en tentoonstelling dit jaar plaats in de Brabanthallen in Den Bosch (vorig jaar was dat in Nieuwegein). Bovendien worden de Handwerk en Quiltdagen gecombineerd met de ViltExpo en Textiel Plus Arts & Crafts tot een groot textielfestijn. Dit jaar dus een veel breder en uitgebreider aanbod.

De ViltExpo vond in eerdere jaren als gespecialiseerde viltbeurs plaats in Arnhem. De oorsprong van Textiel Plus Arts & Crafts gaat verder terug; in 2012 vonden voor de laatste keer de Textiel Plus Kunstdagen plaats in Deventer, dit jaar krijgt dit evenement van het tijdschrift Textiel Plus een revival.
Wandkleed van Lia Meiborg.
Wandkleed van Lia Meiborg.
Heilige huisjes 2 door Anna van Bohemen.
Heilige huisjes 2 door Anna van Bohemen.
Beurs
De Handwerk en Quiltdagen zijn verhuisd naar de Brabanthallen om een aanzienlijk groter aantal standhouders de ruimte te bieden: 135, terwijl dat er vorig jaar nog 85 waren. Grote landelijke leveranciers, maar ook kleinere specialisten verkopen een enorm aanbod aan materiaal en benodigdheden. Liefhebbers van breien, haken, quilten, patchwork, vilten, borduren, weven en spinnen kunnen hun hart ophalen.
Exposities
Dit jaar stellen gerenommeerde, professionele Nederlandse kunstenaars zich voor. Monika Loster, Marianne van Heeswijk, Anna van Bohemen, Hella van ’t Hof, Lia de Jonghe, Linda van Kerkhof, Madelon de la Rive Box, Marjolein Burbank, Sandra Mackus en Rosa Verloop zetten beproefde textiele technieken in om maatschappelijke, maar ook persoonlijke thema’s uit te dragen. Krachtige boodschappen worden verpakt in zacht textiel. Kunst die vragen stelt. ‘Stof’ die tot nadenken stemt.
Koe in de zon, koe in de regen, wandkleed van Madelon de la Rive Box.
Koe in de zon, koe in de regen, wandkleed van Madelon de la Rive Box.
Art quilt van Eke Krug.
Art quilt van Eke Krug.
Daarnaast is er dit jaar een nieuw onderdeel bij gekomen: Textiel Plus Arts & Crafts. In samenwerking met het magazine TxP (Textiel Plus), een toonaangevend tijdschrift voor textielkunst, zijn de Textiel Plus Kunstdagen nieuw leven ingeblazen.
Textiel Plus Arts & Crafts is een inspirerende kunstmarkt met onder andere handgemaakte producten, brei-, haak- en viltpakketten, kleding, accessoires, vintage knopen, kralen en veren, kunst en sieraden van textiel. Daarnaast is er een groot en uitgebreid materiaalaanbod van handgeverfde wol, ruwe wol, (wol)vezels, viscose, zijde, handgeverfde garens, zoals yak, kashmir en ander ecovriendelijk materiaal, materialen t.b.v. Broderie d’Art, handgeverfde patchworkstoffen, viltmateriaal, naaldvlies en Afrikaanse stoffen.
Dierenmandala van Reinier Jonkheer.
Dierenmandala van Reinier Jonkheer.
ViltExpo
Ook de ViltExpo, georganiseerd in Arnhem van 2015 tot en met 2017, is dit jaar onderdeel geworden van het evenement. Vele viltkunstenaars en winkeliers presenteren hun kunst en materialen, wat bezoekers in alle leeftijdscategorieën zal aanspreken.
TxP Wedstrijd
Er wordt dit jaar voor het eerst een textielkunstwedstrijd georganiseerd. Het hele jaar door hebben kunstenaars van alle niveaus gewerkt aan een kunstwerk waarbij een persoonlijk object, waarmee zij zich emotioneel verbonden voelden, centraal staat. De inzendingen van maar liefst 118 kunstenaars worden tijdens het evenement beoordeeld door de vakjury en vormen samen een prachtige expositie. Natuurlijk mag ook het publiek een stem uitbrengen.
Viltwerk van Annemie Koenen.
Viltwerk van Annemie Koenen.
Workshops en demonstraties
Er zijn weer talloze uiteenlopende workshops en demonstraties om aan deel te nemen. De nieuwste technieken en laatste trends komen uitgebreid aan bod. Kijk mee over de schouders van de professionals, kies een workshop die bij u past en doe mee. Niet alleen leerzaam, maar ook nog eens ontzettend gezellig.
Textielplein
Alle belangrijke textielverenigingen van Nederland zijn vertegenwoordigd op het centraal gelegen Textielplein. Daar treft u ook de STIDOC-mantel aan die eerder dit jaar is gemaakt na intensieve samenwerking tussen de verenigingen en die is gepresenteerd tijdens de OIDFA, het internationale kantevenement. Tijdens de Handwerk en Quiltdagen gaan de verenigingen ‘live’ aan een tweede mantel werken, waaraan alle bezoekers mee kunnen helpen. Want ‘meedoen’ staat dit jaar centraal.
Openingstijden
Dagelijks 10.00 – 17.00 uur
Werk van Sandra Mackus.
Werk van Sandra Mackus.
Limus van Linda van Kerkhof.
Limus van Linda van Kerkhof.
Gevilt sieraad van Charlotte Molenaar.
Gevilt sieraad van Charlotte Molenaar.
Werk van Hanneke van Broekhoven.
Werk van Hanneke van Broekhoven.
Deel dit artikel
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Betoverend China

Vrouwen van de 100-birds-Miao in feestkleding, Wuji, Rongjiang - foto Wu Zeng Ou.

Kostuums, sieraden, gebruiksvoorwerpen en accessoires van de Miao en Dong

Van 13 november 2018 tot en met 27 januari 2019 is in Museum Rijswijk de tentoonstelling ‘Betoverend China’ te zien met voorwerpen uit de collectie van Mieke Gorter. Zij organiseert samen met haar touroperator en gids Wu Zeng Ou, zelf een Dong, al jaren culturele reizen naar het zuidwesten van China, waar de volkeren van de Miao en Dong leven. Overal waar zij komt gaat zij op zoek naar verborgen schatten. In de loop der jaren bouwde zij zo een prachtige collectie op van kostuums, sieraden, accessoires en gebruiksvoorwerpen.

Een Dong-vrouw kalandert een doek, dat eerst met indigo is geverfd, Si Zhai, Liping Country - foto Wu Zeng Ou.
Een Dong-vrouw kalandert een doek, dat eerst met indigo is geverfd, Si Zhai, Liping Country – foto Wu Zeng Ou.
Etnische minderheden in China
In het bergachtig zuidwesten, in de provincie Guizhou, wonen verschillende etnische minderheden. De Miao is een van de grootste groepen (9 miljoen mensen). Zij wonen verspreid over dit grote gebied met andere minderheden, zoals de Dong (3 miljoen). In totaal worden er in de Volksrepubliek China 56 etnische groepen erkend.
Long-horn Miao.
Long-horn Miao.
Miao
In de loop van de geschiedenis verspreidden de Miao zich over het zuiden China. In alle dorpen waar zij wonen dragen zij verschillende soorten kleding en versieringen. Er zijn ongeveer tweehonderd verschillende Miao kostuums. De Miao worden vaak vernoemd naar hun kleding. Zo zijn er bijvoorbeeld de Long-horn Miao, de Long-skirt Miao, de Red-embroidery Miao en de Tin-embroidery Miao.
De Miao komen ook voor in Vietnam, waar ze Meo worden genoemd, en in Laos, waar ze als Hmong worden aangeduid.

 

Long-skirt Miao.
Long-skirt Miao.
Dong
In tegenstelling tot de Miao, die veelal in de bergen wonen, vindt men de Dong dichtbij de rivieren in een gebied langs de grens van de Zuid-Chinese provincies Guangxi, Hunan en Guizhou. Zij staan bekend om de prachtige houten bruggen en torens. Ze worden beschouwd als de meest noordoostelijke van de Thai-volken en zij spreken dan ook een taal die verwant is aan het Thai. In het verleden zijn er nogal eens spanningen geweest tussen de Dong en de Han-Chinezen, die de meerderheid in China vormen. Inmiddels zijn er succesvol programma’s opgezet om de taal en cultuur van de Dong te behouden.
Chengyang Wind- en Regen-brug, een typisch voorbeeld van Dong-architectuur.
Chengyang Wind- en Regen-brug, een typisch voorbeeld van Dong-architectuur.
De Miao en de Dong vinden altijd wel een reden om feest te vieren – een huwelijk, geboorte of een huis dat ingewijd wordt – waarvoor ze hun mooiste kleding aantrekken. De vrouwen zijn zeer bedreven in verschillende handwerktechnieken, zoals weven, verven met natuurlijke indigo, batikken en borduren (daar zijn ze het meest bekend van). Hoofddeksels, kragen, jasjes, rokken, schorten en babydraagzakken, alles wordt uitbundig versierd met borduursels. De feestkleding wordt bekroond met uitbundige zilveren haarpinnen en halssieraden.
Openingstijden
Dinsdag t/m zondag van 11.00 – 17.00 uur

Bovenste foto: Vrouwen van de 100-birds-Miao in feestkleding, Wuji, Rongjiang – foto Wu Zeng Ou.

Video waarin wordt getoond hoe de Long-horn Miao hun typische hoofddracht creëren. 

Vrouwen van het Dong-volk in hun prachtige kostuums.
Vrouwen van het Dong-volk in hun prachtige kostuums.
Miao borduurwerk, Guizhou - foto Rachel Winslow, Smithsonian Institute.
Miao borduurwerk, Guizhou – foto Rachel Winslow, Smithsonian Institute.
Deel dit artikel
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailby feather