Archives

Draad & Dracht

Mansrok uit 1830.

Steken, stoppen en stikken in Zeeland

Historisch Museum de Bevelanden te Goes opent vanaf 14 december 2018 de nieuwe wisselexpositie ‘Draad & Dracht – steken, stoppen en stikken in Zeeland’. Deze expositie toont het prachtige handwerk waarmee de streekdracht in de Bevelanden in Zeeland is versierd. Door het maken van merk- en stoplappen leerden jonge meisjes al snel verschillende stop- en siersteken om bijvoorbeeld hemden te voorzien van mooie sierranden. Een ruime selectie van de merklappencollectie van het museum is in deze tentoonstelling te zien. Bijzonder is ook de versierde mansrok uit 1830.

Borduurrand.
Borduurrand.
Draad
Het leren van verschillende stoptechnieken en het maken van merklappen was vroeger een vast onderdeel van de opleiding van jonge meisjes in Zeeland. Merklappen werden veelal gemaakt door meisjes, variërend in leeftijd van 5 tot 14 jaar, als oefening voor het borduren en merken van het later door hen te maken linnengoed of kledingstukken. In deze expositie zijn verschillende van deze merklappen en borduurwerken tentoongesteld. Moeders, dochters en dienstmeiden naaiden ondergoed, beuken, rokken en schorten en versierden de kleding met borduurwerk. (Een beuk is een onderdeel van de Zeeuwse klederdracht dat op het bovenlijf gedragen wordt. Elders in Nederland worden vergelijkbare kledingstukken kraplap genoemd.) Ook halsboorden en manchetten werden met speciale borduursteken afgewerkt.
Ook bijzonder is de rode mansrok uit 1830 met geborduurde letters S.J. v.L. De mansrok, uit particuliere bruikleen, is waarschijnlijk afkomstig uit Kwadendamme, maar werd op meerdere plaatsen in Zeeland gedragen.
Meisje in Noord-Bevelandse dracht door Marinus Zwigtman, circa 1845.
Meisje in Noord-Bevelandse dracht door Marinus Zwigtman, circa 1845.
Dracht
Het museum heeft zeer recent een bijzonder schilderij aan kunnen kopen van een meisje in Noord-Bevelandse streekdracht, geschilderd door Marinus Zwigtman (ca. 1845). Dit is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van de gemeente Noord- Beveland. In deze expositie is het schilderij voor het eerst te zien. Typisch voor die tijd is de manier waarop het kindermutsje werd geplooid. Op het hoofd draagt het meisje een witte muts, met rond het gezicht een aantal stroken die in pijpplooitjes gelegd zijn.
Openingstijden
Maandag t/m vrijdag 11.00 -17.00 uur
Zaterdag en zondag 13.00 – 17.00 uur
Van 1 oktober t/m 31 maart zondags gesloten

Bovenste foto: Mansrok uit 1830.

Geborduurde hemdrand.
Geborduurde hemdrand.
Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Van Zweden tot Sardinië: Geborduurde kleding uit heel Europa

Rijk geborduurd jasje.

Recent heeft het Textile Research Centre in Leiden een grote donatie van Europese streekdracht gekregen. De verzameling bestaat uit 1400 kledingstukken, vele versierd met borduurwerk, uit alle streken van Europa. Een dergelijk grote collectie kan natuurlijk onmogelijk in zijn geheel tentoongesteld worden, maar vanaf 30 augustus zal voor het eerst een deel te zien zijn op ‘Van Zweden tot Sardinië: Geborduurde kleding uit heel Europa’ in het TRC.

Rijk geborduurde hesjes.
Rijk geborduurde hesjes.
Roemeens vest en rok.
Roemeens vest en rok.
Verzameling bedoeld voor een museum
De verzameling is bijeengebracht door mevrouw Kirchner, een particulier initiatief met als uiteindelijk doel een museum van Europese volksdracht op te zetten Door diverse oorzaken is dat er nooit van gekomen. Gezien de gevorderde leeftijd van mevrouw Kirchner (84) zocht zij een goed onderkomen voor haar collectie en heeft die gevonden in het TRC in Leiden. Uiteindelijk is daarmee haar doel toch bereikt, want de collectie zal de komende jaren in deeltentoonstelling voor het publiek zichtbaar worden.
Oekraïens borduurwerk uit Hongarije.
Oekraïens borduurwerk uit Hongarije.
Borduurkunst in streekdracht
Om de nieuwe aanwinsten in het zonnetje te zetten en om aandacht te geven aan regionaal Europees borduurwerk toont deze tentoonstelling een brede verzameling van geborduurde kledingstukken uit verschillende delen van Europa, letterlijk van Zweden tot Sardinië. De brede waaier aan regionale kleding toont onder meer kleurrijke, complete klederdrachten en losse kledingstukken.
De expositie omvat ook geborduurde en kanten dameskappen. De kledingstukken komen onder meer Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Hongarije, Italië, Noorwegen, Polen, Tsjechië en natuurlijk Nederland. De nadruk in de tentoonstelling ligt op de vele verschillende vormen en technieken van het kant- en borduurwerk.
Behalve onderdelen van streekdracht zijn er ook complete kostuums te zien.
Behalve onderdelen van streekdracht zijn er ook complete kostuums te zien.
Meer te verwachten
Om deze bijzondere collectie te ontsluiten zal het TRC in de komende tijd de collectie ook digitaal zichtbaar maken op haar website. Daarnaast zullen de komende tijd meer tentoonstellingen volgen waarbij telkens een aspect van het traditionele vakmanschap waarmee de kleding is gemaakt onder de aandacht wordt gebracht. Op deze manier blijft deze streekdracht, die steeds meer uit het straatbeeld verdwijnt, zichtbaar voor de liefhebber.
Openingstijden
Maandag t/m donderdag 10.00 – 16.00 uur
Vrijborduurwerk.
Vrijborduurwerk.
Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Dubbeltentoonstelling Lintkant en Historisch Textiel

Lintkant.

Vanaf 12 maart zijn in het Streekhistorisch Centrum twee nieuwe tentoonstellingen te zien: in het Huisje Manning is de tentoonstelling ‘Lintkant’ ingericht door de gelijknamige kantklosgroep o.l.v. Jantje Kupers-De Roo en in de wisselkamer van Huize ter Marse wordt een keuze uit de textielcollectie van het Streekhistorisch Centrum getoond. Hierbij zijn jakken en jurken van soms al meer dan 100 jaar oud te zien.

Kanten waaier.
Kanten waaier.
Lintkant
Kantklosgroep ‘Lintkant’ ontstond 30 jaar geleden door een uitwisseling met een groep dames uit Lilienthal (D). Met deze plaats heeft de gemeente Stadskanaal al jaren een vriendschapsband. Handwerklerares Jantje Kupers-de Roo werd benaderd of zij niet een kantklosgroep wilde starten en dat is de eerste aanzet geweest. De groep bestaat nog steeds en komt wekelijks samen in buurthuis De Stobbe in Ceresdorp.
Voor de expositie maakten zij een keuze uit hun mooiste werkstukken. Topstukken zijn een aantal vlinders in diverse kleuren en groottes en een verzameling waaiers in uiteenlopende kleuren. Om de tentoonstelling compleet te maken zijn er nog diverse andere werkstukken toegevoegd. Alles is met de hand gemaakt.
Kleding uit de collectie van het Streekhistorisch Centrum.
Kleding uit de collectie van het Streekhistorisch Centrum.
Historische kledingcollectie
In de kamer voor wisseltentoonstellingen van het hoofdgebouw wordt een selectie uit de textielcollectie van het Streekhistorisch Centrum getoond. Vanwege de kwetsbaarheid van textiel zijn deze stukken meestal zorgvuldig opgeborgen, maar af en toe komen ze tevoorschijn om bewonderd te worden. Te zien zijn handgemaakte jakjes, jurken en een herenkostuum, aangevuld met accessoires zoals kraagjes, kanten mutsen en handschoenen.
De getoonde stukken zijn afkomstig uit schenkingen van tal van particulieren en variëren van circa 50 tot meer dan 100 jaar oud. De collectie van het Streekhistorisch Centrum groeit nog steeds. Voorwaarde voor aanvaarding van schenkingen is o.a. dat de stukken gedragen zijn in de Kanaalstreek of Westerwolde. Het allermooiste vinden we het als er ook gegevens over de drager of draagster bekend zijn. Deze worden allemaal gedocumenteerd.
Openingstijden
Tot 1 mei
Dinsdag t/m vrijdag van 13.00 – 17.00 uur
Zondag van 14.00 – 17.00 uur
Na 1 mei
Dinsdag t/m vrijdag van 13.00 – 17.00 uur
Elke eerste zondag van de maand van 14.00 – 17.00 uur
Demonstraties
Voor groepen zijn er op afspraak demonstraties kantklossen mogelijk. Bespreken kan via info@streekhistorischcentrum.nl of 0599 612 649.
Poppen met kant versierd.
Poppen met kant versierd.
Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Lithuanian Folk Art

Litouwse streekdracht.

In het kader van de stedenbanduitwisseling Goes – Panevéžys (Litouwen) is tot en met 26 maart 2016 de wisselexpositie ‘Lithuanian Folk Art’ te zien in het museumcafé van het Historisch Museum de Bevelanden. Om Goes en zijn inwoners de gelegenheid te geven om nader kennis te maken met het culturele erfgoed van Litouwen zijn verschillende geweven ceintuurs uit de streekdracht van Litouwen te zien.

Manchetten met ingebreide patronen.
Manchetten met ingebreide patronen.
Ook worden enkele handgemaakte onderdelen van het kostuum getoond, zoals de manchetten, met prachtige ingebreide patronen, en het gehele vrouwenkostuum. Deze manchetten zijn ook in de museumwinkel te koop.
Streekdracht
De ceintuurs worden gedragen in de traditionele Litouwse streekdracht door zowel mannen als vrouwen. Alle kleurencombinaties zijn mogelijk, maar vaak gebruikt men de kleuren van de Litouwse vlag: geel, groen en rood.
Stedenband Goes – Panevéžys
De gemeente Goes heeft sinds lange tijd een stedenband met de stad Panevéžys in Litouwen. Op tal van terreinen vinden uitwisselingen plaats. Het leren en informeren van elkaar staat hierbij voorop. Nadat in oktober vorig jaar de Goese merklappen gedurende vier weken zijn tentoongesteld in Panevéžys, is in het kader van de uitwisseling nu gedurende enkele maanden de folkloristische textiel van Litouwen in het Goese museum te zien.
Litouwse streekdracht, geweven ceintuurs.
Litouwse streekdracht, geweven ceintuurs.
Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather