Archives

Inca dress code

Tentoonstelling van zeldzaam Inca-textiel uit de precolumbiaanse tijd

Het Museum Kunst & Geschiedenis (voorheen het Jubelparkmuseum) heeft momenteel een grote tentoonstelling over de precolumbiaanse textielkunst der Inca’s. Behalve textiel zijn er ook prachtige ornamenten en sieraden te zien. De tentoonstelling is tot 24 maart 2019 te zien.

Dit kleine zilveren vrouwelijke figuurtje is omwikkeld met twee lagen weefsel die door een kleine gordel en tupu (metalen speld) worden samengehouden. De figuur houdt verband met het capacocha-ritueel. Zilver, veren, lamawol, katoen, 14 x 8,5 cm, periode 1450 - 1532 CE.
Dit kleine zilveren vrouwelijke figuurtje is omwikkeld met twee lagen weefsel die door een kleine gordel en tupu (metalen speld) worden samengehouden. De figuur houdt verband met het capacocha-ritueel. Zilver, veren, lamawol, katoen, 14 x 8,5 cm, periode 1450 – 1532 CE.
Textiel in de precolumbiaanse tijd
Textiel diende natuurlijk voor het maken van kleding en om de muren in bepaalde woningen te bekleden, maar het was bij de Inca’s bovenal een teken van rijkdom. Het werd beschouwd als een waardevol bezit dat stond voor financiële welstand. Het was dan ook een geliefd geschenk bij diplomatieke uitwisselingen of bij offerandes aan de goden. De eerste Spaanse ontdekkingsreizigers hadden meteen grote bewondering voor de kwaliteit van de textielproductie en maakten geregeld de vergelijking met de Europese zijdeweefsels.
De stoffen ontleenden hun waarde niet zozeer aan de snit, die door het gebruikte type weefgetouw noodgedwongen eenvoudig bleef, maar aan de kwaliteit van de vezels, de rijkelijke decoratie en de diversiteit van kleuren en gebruikte symbolen. De drager van een kledingstuk gaf hiermee te kennen wat zijn sociale positie was en tot welke groep hij behoorde. Hij bracht ook een religieuze boodschap over.
In tijden van conflicten vormden kledingstukken en textiel ook een begeerde oorlogsbuit. Krijgsgevangenen werden van hun kledij ontdaan als teken van onderwerping en vernedering, terwijl de overwinnaar zich de kledingstukken toeëigende of aan de goden schonk. De leider van de onderworpen groep werd verplicht dezelfde kleding als de overwinnaar aan te trekken ten teken van zijn nieuwe ondergeschiktheid.
Met katoen geborduurde lamawollen mantel, versierd met een mythologische scène die verband houdt met voorouders en de vrouwelijke vruchtbaarheid. Nasca-beschaving, circa 100 - 600 CE, 255 x 93 cm.
Met katoen geborduurde lamawollen mantel, versierd met een mythologische scène die verband houdt met voorouders en de vrouwelijke vruchtbaarheid. Nasca-beschaving, circa 100 – 600 CE, 255 x 93 cm.
Hoedje met vier punten van lamawol, Tiwanaku-beschaving, periode 600 - 900 CE.
Hoedje met vier punten van lamawol, Tiwanaku-beschaving, periode 600 – 900 CE.
Weefsels in de precolumbiaanse tijd waren goederen die over grote afstand circuleerden. Via diplomatieke weg of door veroveringen konden textielweefsels, veel meer dan aardewerk, soms grote afstanden afleggen. Dit maakt het toewijzen van bepaalde archeologische stukken aan de juiste cultuur niet eenvoudig.
De textielweefkunst doet zijn intrede in de Andes aan het begin van het 6de millennium BCE, nog voor men er aardewerk produceert en de metallurgie beheerst. Gedurende de vele eeuwen die voorafgaan aan de komst van de Europeanen zal ze voortdurend onderhevig zijn aan vernieuwing en technische verfijning.
Dodenmasker van Huaca de la Luna. Mochica-beschaving, goud, koper, schelpen en steen, 26 cm hoog, circa 100 - 600 CE.
Dodenmasker van Huaca de la Luna. Mochica-beschaving, goud, koper, schelpen en steen, 26 cm hoog, circa 100 – 600 CE.
Textiel als een verheven kunstvorm
In tegenstelling tot vele andere beschavingen, zagen de Andesculturen textiel als een van de hogere kunsten, in die mate zelfs dat het textiel, met zijn maakproces en iconografie, andere kunstvormen zoals ceramiek en architectuur heeft beïnvloed. We weten eveneens dat textiel een belangrijke symbolische en sacrale betekenis had. Zo zijn er ‘offers’ bekend van weefsels die men in brand stak om de goden te behagen. Belangrijke overledenen werden letterlijk ingepakt in meerdere, soms tot twaalf, lagen textiel.
De teksten van de eerste Spanjaarden lichten ons eveneens in over de sterke controle die de Inca-vorst uitoefende over de grondstoffen zoals katoen en wol. Hij beschikte ook over spinnerijen en textielateliers die voor zijn rekening werkten en die de allerfijnste weefsels produceerden met een iconografie waarin hij als heerser werd afgebeeld. Het ging dan ook om een hogere hofkunst die gebonden was aan heel strikte regels.
Unku, lamawol en katoen, Chancay of Chimu, periode 1100 - 1450 CE, 142 x 46 cm.
Unku, lamawol en katoen, Chancay of Chimu, periode 1100 – 1450 CE, 142 x 46 cm.
Inca-textiel nauwelijks bekend
Terwijl we de verschillende samenlevingen in de Andes (Peru, Bolivia en Chili) goed kennen aan de hand van hun aardewerk, metaalproductie en mummies, heeft men een minder duidelijk beeld van de wijze waarop de bewoners van de Andes leefden en gekleed waren. Welke vezels gebruikten ze? Over welke kleurstoffen beschikten ze? Hoe werden de weefsels vervaardigd? Wat droegen ze aan hun voeten?
Paar Inca-schoenen van lamaleer en alpacawol, 1450 - 1532 CE, 24 x 10 cm.
Paar Inca-schoenen van lamaleer en alpacawol, 1450 – 1532 CE, 24 x 10 cm.
Deze tentoonstelling is een gelegenheid om kennis te maken met de prachtige weefsels, de vernuftigheid van bepaalde motieven en de schitterende, bonte kleuren die de stoffen en veren uit de precolumbiaanse periode (de periode voor de ‘ontdekking’ van Amerika) tot op heden behielden. Het Museum Kunst & Geschiedenis wilde Andesbewoners van toen als het ware ‘aankleden’ door hun garderobe (schoeisel, kleding, haartooi en sieraden) tentoon te stellen en hen aan de bezoekers voor te stellen in hun dagelijkse bezigheden. Met dit doel voor ogen is de tentoonstelling in drie delen opgesplitst.
Materialen, technieken, omstandigheden
In het eerste deel wordt informatie aangereikt die nodig is om een juist inzicht te krijgen in de kwaliteit van de voorwerpen en om ze naar waarde te schatten. Het museum geeft uitleg bij de verschillende beschikbare vezels, kleurstoffen en de manier waarop de draden voor het weven werden verkregen. Er zal een katoenveld te zien zijn, evenals opgezette lama’s en alpaca’s en balen wol die de bezoekers mogen aanraken. Verder wordt de manier waarop weefsels werden gemaakt getoond, welke soorten weefsel er toen bestonden en op welke manier men ze versierde. Ook de tijdslijn en de geografie van de Andes worden hier voorgesteld, wat een goede inleiding is voor het tweede deel van de tentoonstelling.
Mantel, vermoedelijk dodenmantel, van blauwe lamawollen stof met 53 met katoenen garen geborduurde motieven in telkens tien kleuren. Paracas-beschaving, circa 200 BCE - 100 CE, 240 x 88 cm.
Mantel, vermoedelijk dodenmantel, van blauwe lamawollen stof met 53 met katoenen garen geborduurde motieven in telkens tien kleuren. Paracas-beschaving, circa 200 BCE – 100 CE, 240 x 88 cm.
Inca-hoofdtooi van veren en plantaardige vezels, periode 1450 - 1532 CE, 34 x 26 cm.
Inca-hoofdtooi van veren en plantaardige vezels, periode 1450 – 1532 CE, 34 x 26 cm.
Eenheid en verdeeldheid wisselen elkaar af
In dit deel, het corpus van de tentoonstelling, worden de verschillende producties van textiel, sieraden en tooi uit de Andes voorgesteld in chronologische en geografische volgorde. De expositie toont ongeveer tweehonderd objecten, waaronder een aantal bijzonder goed geconserveerde voorwerpen en topstukken uit verschillende Europese musea en privéverzamelingen. De chronologie van Peru is opgebouwd uit periodes die men ‘Horizon’ en ‘Tussenperiode’ noemt. Een Horizon is een periode waarin de macht en invloedssfeer van een bepaalde beschaving zich over heel Peru uitstrekt. In de zogenaamde Tussenperiodes leven meerdere beschavingen met hun regionale kenmerken en verscheidenheid naast elkaar. Met andere woorden: in de vroege Peruaanse geschiedenis wisselen periodes van betrekkelijke culturele eenheid (Horizon) af met periodes van grote regionale diversiteit (Tussenperiode). Deze Tussenperiodes zijn gekenmerkt door een opeenvolging van kleine koninkrijken die zich uitstrekken van noord naar zuid.
Grote cocatas versierd met gestileerde vogels, lamawol en katoen, periode 1450 - 1532 CE, 81 x 89 cm.
Grote cocatas versierd met gestileerde vogels, lamawol en katoen, periode 1450 – 1532 CE, 81 x 89 cm.
De koloniale en postkoloniale periode
Het derde en laatste deel van de tentoonstelling is gewijd aan het textiel en de tooi uit de koloniale en postkoloniale periode. Hier wordt vooral de voortzetting van de precolumbiaanse traditie belicht. De Europeanen arriveren in 1521 in het huidige Peru en zullen de gewoontes en gebruiken van de volkeren die er leven grondig doen veranderen. Her en der vinden gevechten plaats, waarbij twee verschillende beschavingen, ook op gebied van bewapening, oog in oog komen te staan. Er volgt een lange overgangsperiode van kruisbestuiving tussen de culturen, wat zich ook zal uiten in de kunstproductie en in de kleding. De handwevers van vandaag weven nog steeds op de traditionele manier en maken gebruik van eeuwenoude motieven. De prachtige verzameling weefsels en kledij uit de jaren 1940, die de Koninklijke Musea van Kunst en Geschiedenis bezitten, wordt hier getoond. Het is een van de oudste en rijkste etnografische collecties die bekend is en die jammer genoeg slechts zelden voor het publiek te zien is.
Openingstijden
Dinsdag t/m vrijdag 9.30 – 17.00 uur
Zaterdag en zondag 10.00 – 17.00 uur
Unku, een tuniek in Chuquibamba-stijl van lamawol en katoen. Inca-beschaving, periode 1450 - 1532 CE, 55 x 96 cm.
Unku, een tuniek in Chuquibamba-stijl van lamawol en katoen. Inca-beschaving, periode 1450 – 1532 CE, 55 x 96 cm.
Lendendoek van katoen en veren. Wari-beschaving, periode 600 - 900 CE, 20 x 41 cm.
Lendendoek van katoen en veren. Wari-beschaving, periode 600 – 900 CE, 20 x 41 cm.
Unku met veren, Peru, late Inca-beschaving, tussen 1450 - 1532.
Unku met veren, Peru, late Inca-beschaving, tussen 1450 – 1532.
Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Het meisje in jezelf

Gevilte kleding van Innan König-Wever

Tot 14 januari 2018 is er in Museum het Leids Wevershuis een tentoonstelling van gevilte kleding van Innan König-Wever te zien, aangevuld met sieraden en handschoenen van Corinne Rozental en Karin Koudenberg.

Innan König-Wever.
Innan König-Wever.
Kleding van vilt en zijde
Innan König-Wever uit Valthermond (Dr) kwam in 2013 in contact met vilt. Zij was afgestudeerd als sociaal-cultureel werkster en deed sociaal werk met paarden en honden voor kinderen en werkte in buurtcentra. Door ziekte moest zij dit werk loslaten, maar door de kennismaking met vilt kwam er op een nieuwe manier weer kleur in haar leven.
Haar eerste lessen waren onder andere van Sarah Lechner, Charity, Harm van Hawar en Heike Reul. Daarna is zij naar de afdeling mode en textiel gegaan van het Centrum van Beeldende Kunst in Groningen. Daar ging voor haar een wereld open: freemotion en vilt, zeefdruk, monoprint, sjabloneren, indigo, verven en schilderen, shibori, boro, solubels en nog veel meer. König vond een nieuwe manier om zich met vilt en zijde te uiten in de vorm van draagbare kunst en accessoires.
Innan König-Wever - Jas - the inner girl is safe!
Innan König-Wever – Jas – the inner girl is safe!
Innan König-Wever - Jasje: vilt als eyecatcher.
Innan König-Wever – Jasje: vilt als eyecatcher.
Zoals zij zelf zegt: ‘Centraal staat voor mij daarbij vrouwelijkheid, het meisje in jezelf en de kunst van het trouw blijven aan haar. Het meisje brengt mij in contact met mijn eigen diepere gevoel. Dat geeft mij rust, kracht, richting en blijdschap.’ Zij vindt de kleuren, de zachtheid en eigenzinnigheid van het materiaal, het puur natuurlijke en de ontelbare mogelijkheden geweldig. Vooral het maken van draagbare kunst heeft haar voorkeur. Op de tentoonstelling treft u daarvan een aantal mooie voorbeelden aan.
Tegenwoordig heeft zij ook haar eigen plek in de oude dierentuin in Emmen, waar de gemeente kunst, cultuur en innovatie samenbrengt. Zij heeft daar werk-, verkoop- en expositieruimte en geeft er workshops. Ook geeft zij graag gasten deze mogelijkheden. Dit om zoveel mogelijk textielvormen samen te brengen.
Zijde, zijde geschilderd en gevilt en vilt, vrouwelijk en vrolijk.
Zijde, zijde geschilderd en gevilt en vilt, vrouwelijk en vrolijk.
Kleurige oorbellen in naaldkant van Corinne Rozental.
Kleurige oorbellen in naaldkant van Corinne Rozental.
Sieraden van Corinne Rozental en Karin Koudenberg
Aan deze expositie hebben ook Corinne Rozental en Karin Koudenberg meegewerkt. Zij ondersteunen de expositie met hun sieraden. Deze ‘kleurige landschapjes’ zijn uitgevoerd in borduurwerk, applicatiewerk en naaldkant en dienen ter versiering van de handen, kleding, haren of oren van de draagster.
Openingstijden
Dinsdag t/m zondag 13.00 – 16.00 uur
Innan König-Wever - De avondjurk anders: omslag en top, zijdeschilderen gecombineerd met vilt.
Innan König-Wever – De avondjurk anders: omslag en top, zijdeschilderen gecombineerd met vilt.
Innan König-Wever - Werk met reverse appliqué, een combinatie van geverfde woletamine en vilt.
Innan König-Wever – Werk met reverse appliqué, een combinatie van geverfde woletamine en vilt.
Applicatiewerk van Corinne Rozental.
Applicatiewerk van Corinne Rozental.
Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Tex-tiel, wearable art van Tiel Janssen

Kostuum Colorless Rythm van Tiel Janssen (detail).

Spectaculaire kostuums en sieraden uit Maastricht

Van 11 december 2016 tot en met 9 april 2017 zijn in Museum de Kantfabriek in Horst (Lb) de spectaculaire kostuums van Tiel Janssen te zien. Vanuit een voorliefde voor het maken van bijzondere theatrale kostuums voor het vieren van carnaval in haar woonplaats Maastricht ontwikkelde Tiel Janssen technieken en vormen die hebben geleid tot indrukwekkende draagbare kunst.

Werk van de tentoonstelling Wearable Art van Tiel Janssen.
Werk van de tentoonstelling Wearable Art van Tiel Janssen.
Het hergebruiken van meestal plastic materialen door knippen, schikken, verbinden, lamineren en combineren levert een langzaam bouwend beeld op, zowel met het materiaal als in haar gedachten. Het is draagbare kunst, gemaakt van zelfontwikkelde materialen. Zoals ze zelf zegt brengt ze drie kenmerken tot uitdrukking: het lichaam als drager, niets is normaal en alles is bijzonder.
Wearable art
De kostuums en sieraden die ze na haar – op latere leeftijd begonnen – opleiding aan de Stadsacademie in Maastricht is gaan maken hebben in de wereld van de wearable arts liefhebbers bewondering afgedwongen. Ritme, constructie en expressie vallen meteen op. Janssen heeft vanaf 2014 in Wellington (Nieuw-Zeeland) een internationale naam opgebouwd in de World of Wearable Art Competition (afgekort WOW). Onlangs maakten haar kostuums en sieraden onderdeel uit van de opening van het Fashionclashfestival in Maastricht.
Tiel Janssen, Recycled-Fantasie.
Tiel Janssen, Recycled-Fantasie.
Tiel Janssen.
Tiel Janssen.
Tiel Janssen maakt haar kostuums op een paspop, waarop ze – met haar materialen – begint te ontwerpen. ‘Ik weet nooit van tevoren hoe de kostuums worden’, zegt ze. Elk nieuw ontwerp is een gelegenheid om nieuwe materialen en bijzondere vormen te vinden. De onderliggende gedachten en gevoelens bepalen, met het ontwikkelde materiaal, al beeldhouwend het theatrale kostuum.
Openingstijden
Dinsdag t/m zondag 14.00 – 17.00 uur
Kostuum Colorless Rythm van Tiel Janssen.
Kostuum Colorless Rythm van Tiel Janssen.
Tiel Janssen, halssieraad.
Tiel Janssen, halssieraad.
Tiel Janssen, Creatietoel.
Tiel Janssen, Creatietoel.
Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Antiek Textiel Markt 2016

Natuurlijk komt u op de Antiek Textiel Markt streekdracht tegen.

Op zaterdag 5 maart 2016 wordt de jaarlijkse Algemene Ledenvergadering gehouden. Locatie is als gewoonlijk De Twee Marken in Maarn. Daarnaast kunnen liefhebbers en verzamelaars van (antieke) modekostuums en accessoires hun hart ophalen op de Antiek Textielmarkt. Ook onderdelen van diverse streekdrachten, kanten mutsen, sieraden en oude stoffen zijn te koop, evenals merklappen, borduursels en antiek tafellinnen.

Punnikklosjes en stempels.
Punnikklosjes en stempels.
Wie meer geïnteresseerd is in achtergrondinformatie vindt hier antiquarische boeken en nieuwe publicaties op het gebied van mode en streekdracht. Ook kunt u met uw vragen over bijvoorbeeld textielrestauratie terecht bij diverse deskundigen.
Let op: de grote Antiek Textielmarkt is de gehele dag geopend: ’s ochtends alleen voor leden en introducés, ’s middags ook voor andere bezoekers.
Het voorlopige programma is:
10.00-16.00 uur – Antiek Textiel Markt open voor leden.
11.00-12.30 uur – Jaarlijkse algemene ledenvergadering.
12.30-14.00 uur – Lunch.
13.00-16.00 uur – Antiek Textiel Markt en middag programma open voor leden en andere belangstellenden.
13.45-14.15 uur – Lezing/ presentatie.
15.15-15.45 uur – Lezing/ presentatie (herhaling).
13.30-16.00 uur – Demonstraties, presentaties, adviezen, informatie, verkoop etc.
Demonstratie op het gebied van behoud en presentatie van textiel.
Er is veel antiek textiel te zien.
Er is veel antiek textiel te zien.
Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather