Archives

Wonder women – sterke vrouwen in de mode

Iris van Herpen, 'Wilderness Embodied', haute couture collectie winter 2013 - foto Petrovsky & Ramone.

De doorbraak van vrouwelijke modeontwerpers in een mannenwereld

Coco Chanel, 1935 - foto Man Ray.
Coco Chanel, 1935 – foto Man Ray.

‘Dat naaistertje’, zo werd de befaamde Coco Chanel minachtend omschreven door haar tijdgenoot Paul Poiret. Hij viel haar aan op haar vrouw-zijn, maar feitelijk zag hij haar als grote concurrent. Tijden zijn veranderd. Nooit eerder stonden er zoveel vrouwelijke ontwerpers aan het hoofd van een modehuis als momenteel. Een perfect moment voor een tentoonstelling waarin sterke vrouwen in de mode centraal staan. Wonder women, dit voorjaar te zien in het  Modemuseum Hasselt, is de eerste tentoonstelling in de modegeschiedenis die volledig is gewijd aan vrouwelijke ontwerpers.

Dior (Maria Grazia Chiuri), voorjaar-zomer 2017 ready-to-wear en voorjaar-zomer 2017 haute couture - foto Petrovsky & Ramone.
Dior (Maria Grazia Chiuri), voorjaar-zomer 2017 ready-to-wear en voorjaar-zomer 2017 haute couture – foto Petrovsky & Ramone.
Waarin onderscheidt een vrouwelijke modeontwerpster zich?
Ontwerpen zij anders voor vrouwen dan hun mannelijke collega’s? Wat is hun invloed? Wat betekent vrouw-zijn voor hun creaties? En wat is hun visie op mode? In deze tentoonstelling kunt u zelf beoordelen waarin – en óf – een vrouwelijke modeontwerpster zich onderscheidt van haar mannelijke collega’s. Er is werk te zien van Coco Chanel, Jeanne Lanvin, Elsa Schiaparelli, Mary Quant, Vivienne Westwood, Sonia Rykiel, Miuccia Prada, Maria Grazia Chiuri (Dior), Nederlandse grootheden als Fong Leng, Sheila de Vries en Iris van Herpen en vele anderen.
De foto waarop Katherine Hamnett in protestshirt Margareth Thatcher de hand schudt.
De foto waarop Katherine Hamnett in protestshirt Margareth Thatcher de hand schudt.
Politiek activisme in de mode
Maria Grazia Chiuri voor Dior, Miuccia Prada, Vivienne Westwood, Rei Kawakubo (Comme des Garçons), Sarah Burton voor Alexander McQueen en tot voor kort Phoebe Philo voor Céline; stuk voor stuk powervrouwen. Met hun ontwerpen domineren ze de hedendaagse catwalks en sommigen zijn ware voorvechters van de vrouwenrechten of spreken zich expliciet politiek uit.
Zo bestormde Kawakubo in de jaren ’70 de Parijse catwalk met de naam Comme des Garçons, wat letterlijk ‘net als de jongens’ betekent. Westwood is al haar hele carrière politiek geëngageerd en zet zich in voor verschillende politieke overtuigingen en het milieu. Katherine Hamnett gebruikte in de jaren ’80 het T-shirt als medium om zich uit te drukken. De foto waarop zij in protestshirt Margareth Thatcher de hand schudt, is wereldberoemd.
Chiara Ferrangi draagt Dior bij aankomst Dior Haute-Couture show, 2017, Parijs - foto Edward Berthelot.
Chiara Ferrangi draagt Dior bij aankomst Dior Haute-Couture show, 2017, Parijs – foto Edward Berthelot.
Meer recent verwees Maria Grazia Chiuri in haar eerste collectie voor Dior naar een lezing en publicatie van activiste en schrijfster Chimamanda Ngochi Adichie: ‘We Should all be Feminists’. Dit statement drukte zij voor de Spring 2017 collection op T-shirts die werden gedragen bij een op de New Look geïnspireerd ensemble. Ook een jaar later stelde Chiuri een prikkelende vraag via een T-shirtopdruk: ‘Why Are There No Great Women Artists?’ Chiuri zelf geeft aan dat de opkomst van Donald Trump, de women’s protest marches en de #metoo-beweging haar engagement in het publieke debat hebben aangewakkerd. Dat geldt ook voor Angela Missoni (Missoni). Voor haar najaarscollectie 2017 bracht ze zogenaamde ‘pussy hats’, ontworpen als protest tegen Donald Trump, van de straat naar de catwalk.
Mary Katrantzou, collectie zomer 2018 - foto Petrovsky & Ramone.
Mary Katrantzou, collectie zomer 2018 – foto Petrovsky & Ramone.
Givenchy (Clare Waight Keller), ready-to-wear voorjaar-zomer 2018 - foto Petrovsky & Ramone.
Givenchy (Clare Waight Keller), ready-to-wear voorjaar-zomer 2018 – foto Petrovsky & Ramone.
Mode was ooit een mannenwereld
Met zulke krachtige vrouwen die niet alleen prachtige ontwerpen maken, maar ook lef tonen en duidelijke statements niet schuwen, is het nauwelijks nog voor te stellen dat de eerste vrouwelijke ontwerpers zich staande moesten houden in een mannenwereld. Tot aan de afschaffing van de gilden, na de Franse revolutie, was het kleermakersvak een mannenambacht, evenals dat van borduurder en rijglijfmaker. Vrouwen werkten als wollen- of linnennaaisters aan vrouwengarderobes, maakten onderkleding en kinderkleding of mooie decoraties voor japonnen. In de negentiende eeuw werkten steeds meer vrouwen als ‘couturière’, Frans voor ‘naaister’. Er moest echter een man aan te pas komen om het beroep een ‘upgrade’ te geven, want het was de Engelsman Charles Frederick Worth die de term ‘couturier’ in het leven riep. Niet lang daarna volgden vrouwelijke couturiers met een eigen couturehuis, zoals Jeanne Paquin en Jeanne Lanvin en later Gabriëlle ‘Coco’ Chanel, Madeleine Vionnet, Madame Grès (Alix Barton) en Elsa Schiaparelli. Als ware femmes fatales maakten deze dames, als hen dat zo uitkwam, handig gebruik van hun vrouwelijkheid. Zij zetten hun vrouw-zijn in om aan te geven dat alleen zij in staat waren ten volle te begrijpen hoe je het beste een vrouwenlichaam kunt kleden.
Comme des Garçons - foto Petrovsky & Ramone.
Comme des Garçons – foto Petrovsky & Ramone.
Na de Tweede Wereldoorlog verschenen visionaire ontwerpers als Mary Quant, Sonia Rykiel en Barbara Hulanicki (Biba) ten tonele. En ook deze jonge garde had volop aandacht voor vrouwelijkheid en comfort. De wikkeljurk die Diane von Fürstenberg in de jaren ’70 ontwierp lijkt nu zo vanzelfsprekend, maar was destijds een revolutie.
De tentoonstelling ‘Wonder women – Sterke vrouwen in de mode’ bevat werk van een indrukwekkende lijst vrouwelijke (inter)nationale ontwerpers. Naast wereldberoemde namen komen in de tentoonstelling ook vrouwen aan bod die achter de schermen van menig modehuis verstrekkende invloed hebben of hadden, maar compleet onbekend zijn in de modegeschiedenis.
Publicatie
Er verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus (Nederlands- en Engelstalig) bij uitgeverij Waanders & De Kunst met medewerking van modejournalist Georgette Koning (isbn 9789462622098).
De tentoonstelling was eerder te zien in het Haags Gemeentemuseum onder de titel Femmes Fatales – Sterke vrouwen in de mode.
Openingstijden
Dinsdag t/m zondag 10.00 – 17.00 uur

Bovenste foto: Iris van Herpen, ‘Wilderness Embodied’, haute couture collectie winter 2013 – foto Petrovsky & Ramone.

Olsthoorn * Vanderwilt, collectie 2018 - foto Petrovsky & Ramone.
Olsthoorn * Vanderwilt, collectie 2018 – foto Petrovsky & Ramone.
Stella McCartney - foto Petrovsky & Ramone.
Stella McCartney – foto Petrovsky & Ramone.
Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Christian Dior, designer of dreams

Écarlate middagjurk, herfst-winter 1955 Haute Couture collectie, Y line - foto Laziz Hamani.

De blijvende invloed van Christian Dior op de mode

In februari 2019 opent het Victoria & Albert Museum de meest uitgebreide tentoonstelling die ooit in het Verenigd Koninkrijk over het modehuis Dior is gehouden. Een periode overbruggend van 1947 tot heden, toont ‘Christian Dior: Designer of Dreams’ de geschiedenis en impact van één van de meest invloedrijke couturiers uit de 20ste eeuw, Christian Dior, en de zes artistiek directeuren die hem hebben opgevolgd, om zo de blijvende invloed van het modehuis te laten zien.

Christian Dior met model Sylvie, circa 1948.
Christian Dior met model Sylvie, circa 1948.
Christian Dior en Groot-Brittannië
Gebaseerd op de tentoonstelling ‘Christian Dior: Couturier du Rêve’, georganiseerd door het Musée des Arts Décoratifs in Parijs, is de tentoonstelling opnieuw vormgegeven voor het Victoria & Albert Museum (V&A). Een aan de tentoonstelling toegevoegd deel laat voor het eerst de fascinatie van de ontwerper voor de Britse cultuur zien. Dior bewonderde de grootsheid van de grote landhuizen en tuinen van Groot-Brittannië, evenals de Britse oceaanschepen, waaronder de Queen Mary. Hij had ook een voorkeur voor Savile Row-maatpakken. In 1947 organiseerde hij zijn eerste Britse modeshow in het Savoy Hotel in Londen en in 1952 richtte hij Christian Dior Londen op.
Deze tentoonstelling onderzoekt de creatieve samenwerking van Dior met invloedrijke Britse fabrikanten en zijn meest opmerkelijke Britse klanten, van auteur Nancy Mitford tot balletdanseres Margot Fonteyn. Een hoogtepunt is de Christian Dior-jurk, gedragen door prinses Margaret voor haar 21ste verjaardagsfeest, in bruikleen van het Museum of London. Het laat ook de spectaculaire modeshows van Dior herleven die gehouden werden in de meest luxueuze paleizen van het Verenigd Koninkrijk, waaronder Blenheim Palace in 1954.
Prinses Margaret van Engeland (1930-2002) - foto Cecil Beaton (1904-80), Londen, GB, 1951.
Prinses Margaret van Engeland (1930-2002) – foto Cecil Beaton (1904-80), Londen, GB, 1951.
Schets van Christian Dior voor model Londres, herfst-winter 1950 Haute Couture collectie.
Schets van Christian Dior voor model Londres, herfst-winter 1950 Haute Couture collectie.
Meer dan tweehonderd Haute Couture-kledingstukken
Ontleend aan de uitgebreide Dior-archieven toont de tentoonstelling ook hoogtepunten uit de Couture-collecties van wereldklasse, waaronder de iconische Bar Suit, in 1960 door het Huis van Dior aan het museum geschonken. De tentoonstelling presenteert meer dan vijfhonderd objecten met meer dan tweehonderd zeldzame Haute Couture-kledingstukken, naast accessoires, modefotografie, film, parfum, make-up, illustraties, tijdschriften en de persoonlijke bezittingen van Christian Dior.
De tentoonstelling belicht Dior’s visie op vrouwelijkheid, zowel op het gebied van kleding, accessoires als geuren. Bloemen zijn typerend voor het modehuis en hebben het silhouet, borduurwerk en stofbedrukking geïnspireerd, maar ook de lancering van Miss Dior in 1947, de eerste geur gecreëerd naast de eerste show.
Iedere opvolger heeft zijn eigen interpretatie
Van tuinbouw tot wereldwijde reizen en decoratieve kunst uit de 18de eeuw, de show onthult de inspiratiebronnen die de esthetiek van het huis van Dior hebben bepaald. Van de gewaagde ontwerpen van Yves Saint Laurent tot de rationele stijl van Marc Bohan, de flamboyance van Gianfranco Ferré, de uitbundigheid van John Galliano, het minimalisme van Raf Simons en de feministische visie van Maria Grazia Chiuri over mode, de tentoonstelling laat zien hoe elk opeenvolgend artistiek directeur trouw is gebleven aan Dior’s visie op Haute Couture, terwijl hij zijn eigen creatieve gevoel aan het Huis gaf.
John Galliano voor Christian Dior, Haute Couture, herfst-winter 2004 - foto Laziz Hamani.
John Galliano voor Christian Dior, Haute Couture, herfst-winter 2004 – foto Laziz Hamani.
Christian Dior's 'bar suit' 1947 - foto Willy Maywald.
Christian Dior’s ‘bar suit’ 1947 – foto Willy Maywald.
Tim Reeve, adjunct-directeur van het V&A, vertelt: “’Christian Dior: Designer of Dreams’ eert een van de meest ingenieuze en iconische ontwerpers in de modegeschiedenis. Deze enorm populaire tentoonstelling uit Parijs, die de grootste modetentoonstelling is die het V&A sinds Alexander McQueen organiseert, zal een nieuw licht werpen op de fascinatie van Dior voor Groot-Brittannië. Het V&A bezit een van de grootste en belangrijkste modecollecties ter wereld en we zijn verheugd dat we voor deze spectaculaire tentoonstelling hoogtepunten uit onze toonaangevende collectie kunnen onthullen naast die van het opmerkelijke archief van het Huis van Dior.”
Herdefiniëring van het vrouwelijk silhouet
Oriole Cullen, mode- en textielcurator bij het V&A: “In 1947 veranderde Christian Dior het gezicht van de mode met zijn ‘new look’, die het vrouwelijke silhouet opnieuw definieerde en de naoorlogse Parijse mode-industrie nieuw leven in blies.
Vestiging van Christian Dior, Avenue Montaigne 30, Parijs, circa 1947.
Vestiging van Christian Dior, Avenue Montaigne 30, Parijs, circa 1947.
Het erkende de belangrijke bijdrage van Dior aan de geschiedenis van het modeontwerp al vroeg in zijn carrière en verwierf vanaf de jaren vijftig zijn schetsen en kledingstukken. De invloed van Christian Dior’s ontwerpstijl was allesdoordringend en hielp om een tijdperk te definiëren. Op hun eigen manier heeft elk van de opeenvolgende artistieke directeuren van Dior aan de ontwerpen van Dior gerefereerd en deze geherinterpreteerd en de erfenis van de oprichter voortgezet, zo ervoor zorgend dat het Huis van Christian Dior in de voorhoede staat van de mode van vandaag. Meer dan zeventig jaar na de oprichting zal deze V&A-tentoonstelling de blijvende invloed van het Huis van Dior eren en de relatie van Dior met Groot-Brittannië helpen ontdekken.”
Openingstijden
Dagelijks 10.00 – 17.45 uur
Vrijdag 10.00 – 22.00 uur

Bovenste foto: Écarlate middagjurk, herfst-winter 1955 Haute Couture collectie, Y line – foto Laziz Hamani.

Pérou korte avondjurk, herfst-winter 1954 Haute Couture collectie, H line - foto Laziz Hamani.
Pérou korte avondjurk, herfst-winter 1954 Haute Couture collectie, H line – foto Laziz Hamani.
Christian Dior (1905–57), Avril, jurk, Haute Couture, lente-zomer 1955, A Line - foto Laziz Hamani.
Christian Dior (1905–57), Avril, jurk, Haute Couture, lente-zomer 1955, A Line – foto Laziz Hamani.
Christian Dior met model Lucky, circa 1955.
Christian Dior met model Lucky, circa 1955.

 

Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather