Archives

Merklappen en letterdoeken ‘yn ‘t Mienskipshûs’

Een deel van de verzameling van Aukje de Boer bij haar thuis.

Expositie van de verzameling van Aukje de Boer – Holwerda

Aukje de Boer – Holwerda, afkomstig uit Niawier, Friesland, houdt zich al sinds 1975 bezig met borduren. Al jaren verzamelt zij oude merk-, letter-, stop- en oefenlappen en oud naaigerei. Sommige exemplaren zijn meer dan 150 jaar oud. Een bijzonder onderdeel van de verzameling zijn de zogenaamde schoollapjes, op school gemaakte werkstukken van jonge meisjes, traditioneel in rood borduurgaren geborduurd.

Deel van de verzameling van oude schoollapjes.
Deel van de verzameling van oude schoollapjes.
De kerk van Metslawier is nu een gemeenschapshuis, Mienskipshûs.
De kerk van Metslawier is nu een gemeenschapshuis, Mienskipshûs.
Daarnaast maakt zij merklappen naar eigen ontwerp en gebruikt haar eigen kleuren steeds weer. De merklappen zijn ingelijst in oude lijsten en ze heeft er inmiddels meer dan honderd.
Over de tentoonstelling zegt zij: ‘Dat nu mijn merklappen in de kerk van mijn geboortegrond mogen hangen vind ik een hele eer. Ik hoop dan ook dat de belangstellenden van de expositie net zo van mijn merklappen en letterdoeken zullen genieten als ik zelf elke dag doe.’ De voormalige hervormde kerk van Metslawier uit 1776 is fraai gerestaureerd en tegenwoordig ingericht als gemeenschapshuis: Mienskipshûs.
Uitleg en speciale dagen
In het openingsweekend en op 5, 6 en 26 mei is Aukje de Boer op de tentoonstelling aanwezig om uitleg over de collectie te geven. In het weekend van 5 en 6 mei wordt er speciale aandacht gegeven aan pronkrollen, meterslange borduurwerken waar de maakster een proeve van bekwaamheid op aflegde door zoveel mogelijk verschillende borduurtechnieken erin te verwerken. Op 26 mei is er een speciale Randje-per-week-dag in samenwerking met atelier Soed Idee van 10.30 tot 15.00 uur.
Op 26 mei is er een Randje-per-week-dag.
Op 26 mei is er een Randje-per-week-dag.
Openingstijden
Zaterdag en zondag 13.30 – 17.00 uur
Een merklap uit 1876, de maakster was 13 jaar oud.
Een merklap uit 1876, de maakster was 13 jaar oud.
Merklapje uit 1900, de maakster was toen 10 jaar oud.
Merklapje uit 1900, de maakster was toen 10 jaar oud.
De tentoonstellingsruimte nu in de kerk uit 1776.
De tentoonstellingsruimte nu in de kerk uit 1776.
Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Sampled Lives: samplers from the Fitzwilliam Museum

Merklap met fraaie rand uit 1815 door Mary Livermore. Katoen, geborduurd met gekleurde zijde, 42 x 45 cm.

Vier eeuwen Engelse merklappen en hun maaksters

‘Spot motif sampler’ uit circa 1620-1640 met initialen M.C. Linnen, geborduurd met veelkleurige zijde, zilver en verguld-zilveren garens in een veelheid aan technieken, 27 x 42 cm.
‘Spot motif sampler’ uit circa 1620-1640 met initialen M.C. Linnen, geborduurd met veelkleurige zijde, zilver en verguld-zilveren garens in een veelheid aan technieken, 27 x 42 cm.

Tot 7 oktober is er in het Fitzwilliam Museum in de Engelse universiteitsstad Cambridge een unieke collectie van ruim 120 merk- en letterlappen te zien, sommige honderden jaren oud. Iedere merklap is met veel aandacht geborduurd door een meisje of jonge vrouw en samen geven ze een beeld van hun levens: van de Engelse Quakers uit het midden van de 17de eeuw tot schoolleerlingen uit het begin van de 20ste eeuw.

De vaardigheid waarmee deze merklappen zijn gemaakt is opvallend, zeker wanneer je in aanmerking neemt dat sommige meisjes pas negen jaar oud waren toen ze deze kunstwerkjes maakten. We zien prachtige voorbeelden van borduurwerk met zijde, zilver- en gouddraad, witwerk en naaldkant. Vanwege hun kwetsbaarheid en lichtgevoeligheid zijn veel van deze werken zelden tentoongesteld. Een aantal merklappen zijn speciaal voor deze expositie gerestaureerd en gereinigd. Dit is de eerste keer dat een zo groot aantal van deze merklappen uit de collectie van het Fitzwilliam Museum tentoongesteld worden.
Detail van een ‘spot motif sampler’ uit de 17de eeuw. Linnen, geborduurd met veelkleurige zijde in verschillende steken, 21 x 52 cm.
Detail van een ‘spot motif sampler’ uit de 17de eeuw. Linnen, geborduurd met veelkleurige zijde in verschillende steken, 21 x 52 cm.
Detail van een pronkrol, in 1678 door Elizabeth Clowder gemaakt. Op deze pronkrol is zowel veelkleurig borduurwerk in zijde, witwerk en opengewerkt borduurwerk te vinden - 19 x 87 cm.
Detail van een pronkrol, in 1678 door Elizabeth Clowder gemaakt. Op deze pronkrol is zowel veelkleurig borduurwerk in zijde, witwerk en opengewerkt borduurwerk te vinden – 19 x 87 cm.
Een geborduurd CV
De merklap was een belangrijk onderdeel van de opvoeding van een jonge vrouw. Het toont veel meer dan haar vaardigheid met naald en draad; het was een geborduurd CV, waaruit de geschiktheid van de maakster bleek om een toekomstige huishouding te voeren of om een baan te vinden waarbij deze vaardigheden goed van pas zouden komen. Met name in het Engeland van voor de Industriële Revolutie waren er vele beroepen waarin voor lange duur een bestaanszekerheid gevonden kon worden.
Binnenkort vindt u op deze website een uitgebreid artikel over de ontwikkeling van de Engelse merklap door de eeuwen heen, gebaseerd op de collectie van het Fitzwilliam Museum.
Openingstijden
Dinsdag t/m zaterdag 10.00 – 17.00 uur
Zondag en maandag 12.00 – 17.00 uur

Bovenste foto: Merklap met fraaie rand uit 1815 door Mary Livermore. Katoen, geborduurd met gekleurde zijde, 42 x 45 cm.

Detail van een pronkrol, in 1654 gemaakt door An Smeeth. Linnen, geborduurd met veelkleurige zijde en wat zilverdraad, pailletten en parels, 25 x 60 cm.
Detail van een pronkrol, in 1654 gemaakt door An Smeeth. Linnen, geborduurd met veelkleurige zijde en wat zilverdraad, pailletten en parels, 25 x 60 cm.
Quaker merklap, zgn. ‘map sampler’ uit 1790 door Ann Seaton. Wol, geborduurd met gekleurde wolgaren, 48 x 52 cm.
Quaker merklap, zgn. ‘map sampler’ uit 1790 door Ann Seaton. Wol, geborduurd met gekleurde wolgaren, 48 x 52 cm.
Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Jan Houtman, vernieuwer van de traditionele Nederlandse merklap

Al eeuwen maken borduursters merklappen , waarbij vaak voorbeelden van vroeger worden nageborduurd. Ongeveer veertig jaar geleden begon Jan Houtman merklappen naar eigen ontwerp te borduren, die tegenwoordig wereldwijd bekendheid genieten. Het bijzondere is dat hij geen ontwerp vooraf maakte, maar ‘gewoon’ begon te borduren en het ontwerp geleidelijk aan vorm kreeg. Jan Houtman is op 14 juli 2007 in zijn woonplaats Aerdt overleden, waarmee Nederland een van haar invloedrijkste handwerkkunstenaars verloor.

Read more… →

Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather