Archives

Pop Art Fabrics & Fashion

Elvis Presley, randpatroon voor een rok, Rock n’ Roll skirts, VS - foto Target Gallery.
‘Mondrian’ damesmantel voor ‘Astromac', 1966, foto Target Gallery.
‘Mondrian’ damesmantel voor ‘Astromac’, 1966, foto Target Gallery.
In de jaren ’50 verovert een golf van rock-‘n-roll en jeugdcultuur uit Amerika de wereld. De mix van populaire beelden en muziek met kunst en mode verandert de manier waarop mensen gekleed gaan. De tentoonstelling ‘Pop Art Fabrics & Fashion’ in het Textielmuseum laat meer dan tweehonderd textiel- en modeontwerpen zien, vanaf de geboorte van de popcultuur in 1956 tot haar roerige ondergang in de loop van de jaren ’70.
Veel jonge ontwerpers maken, geïnspireerd door popart, spannende nieuwe patronen voor textiel en behang. Zelfs gerenommeerde popart-kunstenaars als Andy Warhol en internationaal geprezen modeontwerpers als Mary Quant, Pierre Cardin en Vivienne Westwood ontwerpen spectaculair ‘pop’-textiel voor mode en in huis. Van dessins met rocksterren en ‘soup cans’ tot psychedelische patronen en punkoutfits van de sixties en seventies; vooral bij een avontuurlijke jongere generatie vinden zij gretig aftrek.
Tentoonstellingsfoto met centraal de beroemde foto van Marilyn Monroe die een aardappelzak als jurkje draagt - foto Josefina Eikenaar.
Tentoonstellingsfoto met centraal de beroemde foto van Marilyn Monroe die een aardappelzak als jurkje draagt – foto Josefina Eikenaar.
‘Ice Cream Cone’ jurk, Andy Warhol (stof), Stephen Bruce (jurk), 1964, foto Target Gallery.
‘Ice Cream Cone’ jurk, Andy Warhol (stof), Stephen Bruce (jurk), 1964, foto Target Gallery.
Hoogtepunten zijn items als de ‘Potato Sack’, waarin Marilyn Monroe werd gespot, recent ontdekte dessins van Andy Warhol, ‘Space Age’ textiel van Paco Rabanne, ‘Op Art’ outfits van Mary Quant, items uit Elton Johns persoonlijke garderobe en de shocking shirts van Vivienne Westwood.
Popcultuur
Na de Tweede Wereldoorlog bloeit de levendige ‘pop’-cultuur onder jongeren in Noord-Amerika en Europa. Ontstaan buiten de gevestigde orde, manifesteert ‘Pop’ zich als een kleurrijke uitbarsting van rock-‘n-rollmuziek, mode en kunst. De cultuur kenmerkt zich door een veelheid aan gelaagde beelden en symboliek. Die beelden zijn volop aanwezig in het dagelijks leven. Ze zijn bekend via de reclame- en verpakkingsindustrie, billboardkunst, cartoons, stripboeken en via de film- en popwereld.
Het is voor het eerst dat tieners herkenbaar zijn als een op zichzelf staande groep. Zij durven taboes aan de kaak te stellen en hun kwetsbaarheid te tonen. Daarmee wijzen ze de traditionele normen en waarden van volwassenen af. Ze onderscheiden zich met een nieuwe stijl in kleding en woninginrichting, die in niets lijkt op de stijl van hun ouders.
‘Fry Up’, ontwerpster Pamla Motown, 1973-74, foto Target Gallery.
‘Fry Up’, ontwerpster Pamla Motown, 1973-74, foto Target Gallery.
‘Pop’-ontwerpers
Veel jonge, getalenteerde mode- en textielontwerpers uit de jaren ’60 laten zich inspireren door de popart-esthetiek en maken originele ontwerpen. Zelfs popart-kunstenaars met de status van Andy Warhol verdienen hun geld met textielontwerpen. Recent zijn enkele van de dessins van deze toonaangevende grafisch ontwerper uit het naoorlogse New York herontdekt. Zij worden nu voor het eerst getoond.
Ook zijn stoffen te zien van Nicky Zann, de gevierde stripboekauteur uit New York. Zijn opvallende textielontwerpen hebben veel gemeen met het werk van popart kunstenaar Roy Lichtenstein. Lichtenstein gebruikte op zijn beurt strips en cartoons van deze toonaangevende grafisch ontwerper als voornaamste inspiratiebron voor zijn kunstwerken. Van de rock-‘n-roll tot de punk uit het midden van de jaren ‘70 is de symbiotische relatie tussen ‘pop’-textiel, ‘pop’-mode en popart onmiskenbaar.
‘Love Comic’ gordijnstof, ontwerper Nicky Zann, 1970 - foto Target Gallery.
‘Love Comic’ gordijnstof, ontwerper Nicky Zann, 1970 – foto Target Gallery.
Mannenvest, gemaakt voor Elton John, 1971 - foto Target Gallery.
Mannenvest, gemaakt voor Elton John, 1971 – foto Target Gallery.
‘Op Art’ en ‘Space Age’
Er is echter meer te beleven tijdens de jaren ’60 dan alleen op popart geïnspireerde textiel en mode. Rond 1965 maken de Britse modeontwerpster Mary Quant en de Franse couturiers Pierre Cardin, André Courrèges en Paco Rabanne grote indruk met hun geometrische ontwerpen en gebruik van plastic als nieuw materiaal. De stromingen waartoe hun werk wordt gerekend, ‘Op Art’ en ‘Space Age’ styling, vallen onder de generieke term ‘pop’. Ook werk van deze ontwerpers is in de tentoonstelling te zien.
Punk en New Wave
In de jaren ’70 start Vivienne Westwood haar carrière in Londen. Haar baanbrekende ‘Punk’-ontwerpen en het radicaal nieuw gebruik van stoffen veroorzaken een revolutie in de modewereld. Het ontwerpen van ‘pop’-textiel bereikt in deze jaren zijn hoogtepunt, maar tegelijkertijd wordt het einde ervan ingeluid. Met het voortschrijden van het ‘pop’-tijdperk, gaan jongeren zich radicaal anders kleden. Hun nieuwe stijl past beter bij de relaxte, anti-autoritaire en gelijkwaardige manier waarop zij in het leven staan.
Diverse T-shirts, foto Josefina Eikenaar.
Diverse T-shirts, foto Josefina Eikenaar.
‘Soup Can’, ontwerper Lloyd Johnson, 1973, VK - fotoTarget Gallery.
‘Soup Can’, ontwerper Lloyd Johnson, 1973, VK – fotoTarget Gallery.
Dé iconen van deze stijl zijn het T-shirt en de spijkerbroek. Daarmee heb je eindeloze mogelijkheden om te laten zien waar je voor staat. De tentoonstelling toont een aantal prachtige T-shirts, met afbeeldingen van David Bowie en de rock- en punkzanger Iggy Pop, uit het ‘Punk’-tijdperk van de Britse beeldhouwer John Dove en zijn vrouw, de textielontwerpster Molly White. Hun werk uit de jaren ’70 tilt het ontwerpen van T-shirts naar het niveau van moderne kunst.
Openingstijden
Dinsdag t/m vrijdag 10.00 – 17.00 uur
Zaterdag en zondag 12.00 – 17.00 uur
Tentoonstellingsoverzicht, foto Josefina Eikenaar.
Tentoonstellingsoverzicht, foto Josefina Eikenaar.
Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Karel de Grote in het klein

Detail van een geweven band.

Het Leids Wevershuis heeft een tentoonstelling van lappenpoppen van Franken, Friezen, Vikingen en andere vroegmiddeleeuwers. Een bonte stoet lappenpopjes presenteert de kleurrijke en gevarieerde kleding van verschillende landen en periodes van de vroege Middeleeuwen (500 – 1000). Een ontdekkingsreis naar de vroegmiddeleeuwse weefkunst en de daarvan gemaakte kleding.

Een Rusvik.
Een Rusvik.
De Vroege Middeleeuwen
Het Leids Wevershuis nodigt uit tot een tijdreis – niet naar de Late Middeleeuwen met ridders in blinkende harnassen en jonkvrouwen op kasteeltorens, maar naar de Vroege Middeleeuwen, toen Nederland nog (gedeeltelijk) heidens was, de Rijn onbedijkt en de platschuit het snelste vervoermiddel.
Een tijdsprong van meer dan duizend jaar! Het is een tijd die zover van ons afligt dat we ons nauwelijks een beeld van deze periode kunnen vormen. Vreemd genoeg weten we meer van de geschiedenis en kleding van de Romeinse Tijd of de Renaissance. Dat het onderzoek naar deze periode loont blijkt uit deze tentoonstelling. Een van de verrassingen is dat de kleding van de vroegmiddeleeuwers uit de Lage Landen, en van hun buren, diverser en kleurrijker blijkt dan ons moderne straatbeeld. De vroegmiddeleeuwse weefkunst, die heel bepalend is voor het kledingbeeld, is alleen daarom al het ontdekken waard.
Karel de Grote.
Karel de Grote.
Rondleiding
Op afspraak en tegen een kleine vergoeding is een rondleiding door de samenstelsters van de tentoonstelling mogelijk, neem hiervoor contact op met het museum.
Openingstijden
Dinsdag t/m zondag 13.00 – 16.00 uur
Een dame in haar onderkleding.
Een dame in haar onderkleding.
Detail van een geweven band.
Detail van een geweven band.
Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Seide – Textile Pracht aus 2000 Jahren

Italiaanse of Spaanse zijden stof, 15de eeuw.

Het Duitse Textielmuseum Krefeld presenteert meer dan 240 zijden objecten uit de eigen collectie. De oudste stukken zijn ongeveer tweeduizend jaar oud en dateren uit de tijd van de Han-dynastie in China. Uit de eerste helft van de 20ste eeuw wordt avond-, cocktail- en trouwkleding getoond van zijde en haute couture jurken van Madeleine Vionnet, Christian Dior en Pierre Balmain.

Perzische zijde, 17de eeuw.
Perzische zijde, 17de eeuw.
Naast de beweging van handelsgoederen en ambachtslieden langs de befaamde Zijderoute, richt de tentoonstelling zich ook op de ontwikkeling en verfijning van het zijdeweven, de ontwikkeling van ontwerp en mode en van de smaak van de gebruiker hiervan. Het Duitse Textielmuseum Krefeld is één van ’s werelds belangrijkste collecties van historische kostbare textiel en kleding. De collectie bevat nu bijna 30.000 objecten uit de hele wereld, van de oudheid tot heden.
Zijden jurk, circa 1900 - 1910.
Zijden jurk, circa 1900 – 1910.
Unieke stukken voor het eerst te zien
De nieuwe tentoonstelling in het ‘Haus am Andreasmarkt’ is bijna twee jaar in voorbereiding geweest, van het eerste idee tot de voltooiing in het eigen restauratieatelier. ‘We openen onze schatkamer’, zegt museumdirecteur dr Annette Schieck. In de afgelopen weken hebben zeven restaurateurs in de werkplaats aan talrijke tentoonstellingsstukken gewerkt. Daaronder acht kledingstukken die voor het eerst in het openbaar te zien zijn. Het gaat om zijden jurken uit de 18de tot de vroeg-20ste eeuw, waarvan de snit en versiering representatief zijn voor hun respectievelijke tijdperk.
De tentoonstelling in het Duitse textielmuseum is verdeeld in twee delen: op de begane grond kunnen bezoekers op hun eigen manier de Zijderoute volgen. De geselecteerde objecten zijn uit gebieden langs de Zijderoute, die van China via de Middellandse Zee naar Italië en tenslotte in de moderne tijd tot Krefeld, de fluweel- en zijdestad, loopt. Onder de tentoongestelde werken zijn onder andere archeologische vondsten uit China en de late periode van het oude Egypte, textiel uit de islamitische tijd van het Nabije Oosten, middeleeuwse Italiaanse zijde, zijden borduurwerk en gewaden, deels uit Krefeld, Franse zijde en Art Nouveau-textiel.
Italiaanse zijden lampas, 15de eeuw.
Italiaanse zijden lampas, 15de eeuw.
Zijden borduurwerk.
Zijden borduurwerk.
Demonstratie goudborduurwerk
Op de eerste etage worden kleding en gewaden gepresenteerd, maar ook ongewone voorwerpen zoals kaarten van kunstzijde (rayon), die Britse parachutisten in de Tweede Wereldoorlog als gids bij zich hadden. Daarnaast is er een atelier voor goudborduurwerk ingericht. Tijdens de tentoonstelling zal er op een aantal zondagen goudborduurwerk uit 1500 met zijden en goudborduursel worden nagemaakt om een indruk te geven van deze techniek.
Op deze tentoonstelling zal een uitgebreid programma van evenementen worden aangeboden. Zo zal er tijdens de tentoonstelling in juli een project met studenten van de Academie voor Mode en Design uit Düsseldorf zijn. Op woensdag en zondag om 14.30 uur zijn er openbare rondleidingen. Rondleidingen voor groepen kunnen tevens georganiseerd worden. Bezoekers kunnen bij de kassa een verklarende woordenlijst van de tentoonstelling krijgen, naast een boekje met toelichting.
Openingstijden
1 april t/m 31 oktober dinsdag t/m zondag 10.00 – 18.00 uur
1 november t/m 31 maart dinsdag t/m zondag 11.00 – 17.00 uur
Fragment van een Tibettaanse mandala, 1330-1332.
Fragment van een Tibettaanse mandala, 1330-1332.
Zijden weefstof met bloeiende bloemen, circa 1900.
Zijden weefstof met bloeiende bloemen, circa 1900.
Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Sashiko, een eeuwenoude Japanse techniek om met stekenpatronen stof te decoreren

Sashiko is een traditionele wijze om stof te versterken met stikselpatronen, met name met wit garen op indigo stof. Het is een traditie die stamt uit de 17de eeuw en die verspreid over heel Japan voorkomt. Alhoewel we die lichte steekjes op donkerblauwe stof nu heel decoratief vinden, is de oorspronkelijke reden om dit te doen veel prozaïscher: puur ter versterking van de (handgeweven) stof, om slijtage te maskeren of om bij het watteren van de stof de diverse lagen goed aan elkaar te naaien.

Tafelkleedjes met Sashiko-patronen.
Tafelkleedjes met Sashiko-patronen.
Oorsprong
Eeuwen geleden weefden Japanse boeren hun stof met de hand van plantaardige vezels, zoals hennep. Deze stoffen waren niet erg sterk, terwijl de boerenkleding wel aan stevige slijtage onderhevig was. Ter versterking werd de stof met indigo geverfd en van fijne stekenpatronen voorzien, om de stof goed bij elkaar te houden. Sashiko betekent ‘kleine steekjes’. Daarnaast werden meerdere lagen stof op elkaar met steekjes vastgemaakt en soms gewatteerd om de kleding warmer te maken.
Alhoewel de techniek om stof te versterken met kleine steekjes in veel Aziatische culturen voorkomt, associëren we deze techniek toch vooral met China en Japan. Tegenwoordig ligt het accent vooral op het decoratieve element en wordt Sashiko ook veel toegepast op woningtextiel, zoals kussens en gordijnen. Ook zien we nu ook wel Sashiko op andere kleuren stof dan indigo toegepast worden.
Seikaiha Sashiko.
Seikaiha Sashiko.
Drie soorten Sashiko
Sashiko wordt in veel districten toegepast. Tegenwoordig onderscheiden we drie technieken die duidelijk van elkaar verschillen.
Moyouzashi of eenvoudig Sashiko
Dit is de bekendste techniek en vaak de techniek die we algemeen als Sashiko aanduiden. Afkomstig uit het noorden van Japan, bestaat deze techniek uit geborduurde rechte of gebogen rijen rijgsteken, waarbij de steken elkaar niet mogen kruisen.
Diverse voorbeelden van Hitomezashi Sashiko.
Diverse voorbeelden van Hitomezashi Sashiko.
Hitomezashi Sashiko
Bij deze techniek worden de stekenpatronen gemaakt op basis van een ruitpatroon. Daaruit volgt vanzelf dat er bij Hitomezashi Sashiko geen gebogen lijnen voorkomen. In tegenstelling tot bij Moyouzashi Sashiko mogen bij deze techniek de steken elkaar wel kruisen of elkaar raken. Terwijl Moyouzashi meer een indruk van rijen steken geeft, zie je bij Hitomezashi meer losse steekjes, waardoor dit ook wel één-steek-Sashiko genoemd wordt.
Een voorbeeld van Kogin Sashiko.
Een voorbeeld van Kogin Sashiko.
Kogin Sashiko
Bij deze techniek wordt met indigo geverfde linnen stof met linnen garen voorzien van geometrische patronen door middel van horizontale steken. Er wordt gewerkt met een lange draad en het is zaak om secuur de steken te tellen. Bij deze techniek wordt de blauwe stof het meest bedekt met stikselpatronen.
Materiaal
In het algemeen gebruikt men voor Sashiko als ondergrond gelijkmatig, vast geweven katoenen stof. Het helpt wanneer de stof aftelbaar is, zodat u de steken mooi regelmatig over telkens hetzelfde aantal draden kunt maken. Traditioneel is de stof indigoblauw. Het is verstandig om de stof voor het borduren te wassen; het is zo jammer als het contrast tussen het witte borduursel en de blauwe ondergrond vervaagd is omdat de stof tijdens de eerste wasbeurt kleur afgaf.
Hoe donkerder blauw de stof, hoe mooier de steken uitkomen.
Hoe donkerder blauw de stof, hoe mooier de steken uitkomen.
U kunt een enkele laag stof gebruiken, bijvoorbeeld wanneer u er daarna een kussen mee bekleedt, een dubbele laag of tussen de twee lagen een laag watten leggen, voor een gewatteerd jasje bijvoorbeeld. Was en strijk de stof voor gebruik. Strijk de stof aan de achterzijde, want indigostof kan soms gaan glanzen wanneer u op de goede kant strijkt.
Het garen dat speciaal voor Sashiko wordt gemaakt is zwaarder dan quiltgaren. Dit garen is via postorder en in een speciaalzaak te koop. Anders kunt u gebruik maken van fijn haakgaren of katoenen perlégaren, nr. 5 bijvoorbeeld. Meestal knipt men het garen van tevoren in draden van 45-50 cm.
Patroon op de stof brengen
Breng het patroon aan op de goede zijde van de stof. Neem een paar cm extra stof, omdat het stiksel soms veroorzaakt dat de stof wat inloopt. Teken het patroon met een kleermakerskrijt of quiltpotlood op de stof, waarbij u eventueel gebruik maakt van kleermakerscarbonpapier of een tafel met een (ver)lichte achtergrond. Wees zeer zorgvuldig met het aanbrengen van het patroon, want door de fijne stiksels wordt iedere fout direct zichtbaar. U kunt een patroon kopen of zelf een patroon ontwerpen.
Verschillende Sashiko-patronen.
Verschillende Sashiko-patronen.
Tafelkleedjes met Sashiko-patronen.
Tafelkleedjes met Sashiko-patronen.
Het borduren
De schoonheid van Sashiko zit in de eenvoud van de steken, een eenvoudige rijgsteek, meestal 2-4 steken per cm. Het aantal steken is afhankelijk van de stof die u gebruikt: grovere stof vraagt om grotere steken. Belangrijk is dat iedere steek een gelijke lengte heeft. Het is niet gebruikelijk bij Sashiko om een knoopje in het uiteinde te leggen; meestal begint men met een paar stiksteken en gaat er dan overheen met de rijgsteek. Een overgebleven uiteinde wordt zo kort mogelijk afgeknipt. Bent u aan het eind van de draad voor het eind van de stekenrij, dan maakt u met de volgende draad eerst een paar steekjes over het laatste stukje van de vorige draad.
Het op de stof getekende patroon wordt zorgvuldig met gelijkmatige steekjes overdekt. Let erop dat kruisende steken elkaar nooit 'overlappen'.
Het op de stof getekende patroon wordt zorgvuldig met gelijkmatige steekjes overdekt. Let erop dat kruisende steken elkaar nooit ‘overlappen’.
Het is gebruikelijk om een groot aantal steken op de naald te houden; ervaren Sashiko-makers hebben vaak 7-10 cm stof op de naald. Bij gebogen lijnen kan dat natuurlijk niet, dan houdt u slechts 2-3 steken op de naald. Als de stof gaat golven rekt u deze voorzichtig even uit totdat die weer vlak is.
De steken worden zoveel mogelijk continu gemaakt, zonder onderbrekingen. Een commercieel Sashikopatroon geeft meestal aan in welke volgorde u het patroon maakt. In de regel maakt men de steken van de buitenkant naar het midden van de stof. Bij Moyouzashi Shasiko maakt u geen steken over elkaar heen; bij kruisende stekenrijen slaat u bij het kruispunt een stukje stof over en gaat net zover van het kruispunt weer verder.
Jasje, voorzien van diverse Sashiko-patronen.
Jasje, voorzien van diverse Sashiko-patronen.
Meer informatie
Sashiko Handboek van Susan Briscoe.Susan Briscoe is een Engelse auteur die veel heeft bijgedragen aan de bekendheid van Sashiko in het westen. Van haar hand is het Sashiko Handboek ook in het Nederlands uitgebracht, door Veltman Uitgevers (isbn 9789048311156).
Sashiko and other stitching is haar weblog.
Op de website Japan is Fun! worden Sashiko-materialen en -pakketten verkocht en vindt u ook een gedetailleerde uitleg van de werkwijze met veel foto’s.




Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather