Archives

Tradities & dromen, kimono’s uit de Kubota Collectie

Kimono door Itchiku Kubota.

In het kader van de festiviteiten rond 150 jaar diplomatieke relaties tussen België en Japan toont het ModeMuseum Antwerpen een collectie kimono’s door de Japanse meester Itchiku Kubota in de 20ste eeuw gemaakt volgens een 16de-eeuwse techniek.

Kimono uit de Symphony of Light-serie door Itchiku Kubota.
Kimono uit de Symphony of Light-serie door Itchiku Kubota.
Tsujigahana stijl
1937, Itchiku Kubota, een jonge Japanse kunstenaar, ziet in het Tokyo National Museum de overblijfselen van een kimono uit de 16e eeuw, uitgevoerd in de zogenaamde Tsujigahana stijl. De brede waaier aan textieltechnieken – waaronder schilderen, tekenen, borduren en verven – die werden toegepast op de unieke kimono’s is op dat moment een uitgestorven kunstvorm in Japan. Kubota verdiept zich in de geheimen van Tsujigahana, een stijl uit de 14de tot 17de eeuw, en introduceert de stijl geleidelijk in de moderne kimono.
Hij geeft zijn eigen invulling aan eeuwenoude concepten en creëert oogverblindende reeksen van zijden kimono’s, die door hem rijkelijk worden bewerkt met traditionele Japanse technieken. Hij introduceert als eerste het concept waarin een uitgestrekt landschap op een aaneenschakeling van kimono’s wordt gecreëerd. Elke kimono kan beschouwd worden als een afzonderlijk kledingstuk, of als een deel van het geheel.
Dat deze kimono’s eigenlijk meer kunstwerken zijn en te kostbaar zijn om te dragen mag wel duidelijk zijn. Minstens veertig verfbaden, driehonderd kleuren en een heel jaar handwerk waren nodig voor de productie van één Kubota- kimono.
Itchiku Kubota werkend aan een kimono.
Itchiku Kubota werkend aan een kimono.
Vele toepassingen van een kimono
De kimono, de nationale klederdracht van Japan, bestaat uit twee rechthoekige stukken stof die aan elkaar worden genaaid. Een kimono wordt gedragen als dagelijkse outfit, modestatement of ritueel gewaad, maar kan evengoed als kunstwerk worden tentoongesteld in een particuliere woning. Daarmee is een kimono veel meer dan ‘een ding om te dragen’, de letterlijke betekenis van het woord kimono.
Kimono met een afbeelding van een landschap.
Kimono met een afbeelding van een landschap.
Akiko Fukai, curator emeritus uit het Kyoto Costume Institute, onderstreept het verschil tussen de Japanse en westerse mode. Een westerse snit benadrukt meestal de vorm en welving van het lichaam, terwijl traditionele Japanse kleding – zoals de kimono – de focus verlegt van de taille naar de schouders en meer ruimte (‘ma’ in het Japans) laat tussen het lichaam en het kledingstuk.
De selectie in de galerij van het MoMu presenteert zes kimono’s uit Kubota’s onvoltooide reeks Symphony of Light, samen met twee kimono’s uit zijn reeks Mount Fuji. Elk stuk is voor het eerst te bewonderen in België. Kubota (1917-2003) was al een zeventiger toen zijn idee voor Symphony of Light begon te rijpen, en de reeks was niet voltooid bij zijn overlijden. Deze kimono’s zijn een krachtig statement van concepten die door de jaren heen werden ontwikkeld en verfijnd. Zoals elk meesterstuk in de wereld van textiel weten ze de aandacht te vangen met een sterk beeld, om de toeschouwer vervolgens mee te nemen op een ontdekkingsreis langs minuscule geborduurde of geschilderde elementen en tie-en-dye-effecten die de verschillende texturen van de geweven zijde tot leven brengen.
Eerder was in 2015 in het Siebolthuis in Leiden een tentoonstelling van kimono’s van Kubota te zien.
Openingstijden
Dinsdag t/m zondag 10.00 – 18.00 uur
Op deze foto is goed te zien hoe een afbeelding over diverse kimono's is afgebeeld.
Op deze foto is goed te zien hoe een afbeelding over diverse kimono’s is afgebeeld.
Nog twee kimono's van Itchiku Kubota.
Nog twee kimono’s van Itchiku Kubota.
Detail van een kimono van Itchiku Kubota.
Detail van een kimono van Itchiku Kubota.
Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Fiber Futures – Kunst uit Japan

Textielmuseum - Fiber Futures
Dit najaar presenteert het TextielMuseum het werk van een dertigtal Japanse kunstenaars, waaronder gevestigde namen als Jun’ichi Arai, Naomi Kobayashi en Reiko Sudō. De tentoonstelling geeft een gevarieerd beeld van de hedendaagse Japanse fiber scene. Een ingetogen, maar af en toe ook uitbundige mix van werken aan de muur, monumentale installaties, sculpturen en zelfs video en architectuur. Uit de werken spreekt respect voor eeuwenlang gekoesterde ambachtelijke technieken en materialen, maar ook een open houding ten opzichte van nieuwe ontwikkelingen. Alle kunstenaars in de tentoonstelling maken gebruik van flexibele materialen zoals zijde, washi papier, jute, hennep, staaldraad, synthetische vezels en zelfs gerecyclede zijdecocons.
Traditie & vernieuwing
Zoals het Japanse gezegde oshime kara uchū kaihatsu made – van luiers tot de ‘Space Age’ – zo mooi illustreert: textiel voorziet in de meest basale menselijke behoeftes, maar wordt ook gebruikt voor technische ontwikkelingen zoals de ruimtevaart. ‘Fiber Futures’ telt vele eyecatchers, zoals de schitterende goudkleurige gordijnen van Jun’ichi Arai. De combinatie van oude tradities met nieuwe technieken en materialen is terug te zien in al zijn werk.
De brandwerende gordijnen ontwikkelde hij met speciale garens, waarop ultradunne coatings, waaronder aluminium, zijn aangebracht. Deze lagen worden plaatselijk weggesmolten zodat een glanzend oppervlakte ontstaat.

goudkleurige gordijnen van Jun’ichi Arai

Lang niet alle werken in de tentoonstelling zijn zo hightech. De luchtige W-Orbit van Akio Hamatani heeft een simpel principe als uitgangspunt. Talloze draden van dezelfde lengte zijn aan een rond frame van vier meter doorsnee gehangen. Door de variërende afstand ontstaat een indrukwekkende W-vorm. Het indigoblauw in dit werk refereert weer aan de traditie, net zoals de frêle ‘halo’ van Japans papier met rode stempels en een kamerscherm opgebouwd uit oude Japanse kranten. Uit de duizenden zigzagsteken, gevouwen objecten en plooien in de tentoonstelling spreekt een fascinatie voor ambacht, handwerk en herhaling. In veel van de werken is de natuur als inspiratiebron terug te zien, van een stenenlandschap tot vormen die doen denken aan onderwaterwerelden en woekerende jungles. Daarnaast komen meer poëtische thema’s zoals vergankelijkheid en het verstrijken van tijd aan bod in deze gevarieerde presentatie.

Textielmuseum - W-Orbit van Akio Hamatani

Internationale allure
De tentoonstelling heeft internationaal veel aandacht getrokken en was onder meer te zien in Tokyo (Tama Art University), New York (Japan Society Gallery), San Francisco (Museum of Craft and Folk Art), Helsinki (Design Museum) en Parijs (Maison de la Culture du Japon). Fiber Futures is georganiseerd door International Textile Network Japan in samenwerking met Tama Art University (Tokyo) , onder leiding van Hiroko Watanabe, kunstenaar, voorzitter van ITNJ en emeritus hoogleraar van Tama Art University.
Japan & het TextielMuseum
Met ingang van het najaar zal het TextielMuseum in het teken staan van Japan, het land van de rijzende zon. Naast de tentoonstelling worden er in deze periode verschillende activiteiten georganiseerd rond het thema Japan, zoals interessante inloopworkshops en masterclasses. De stalenkamer in de bibliotheek zal tevens het thema Japan uitstralen. Hier zijn prachtige voorbeelden van Japanse stoffen uit het einde van de 19e eeuw te bezichtigen. Daarnaast worden op de toonplanken boeken uitgelicht over Japanse textiel, zoals over de kunst van het inpakken (furoshiki) en Japanse tie-dye (shibori). De Textielshop verkoopt boeken en producten die aansluiten bij de tentoonstelling.
In ‘Fiber Futures | Kunst uit Japan’ wordt werk van de volgende kunstenaars gepresenteerd: Machiko Agano, Mitsuko Akutsu, Jun’ichi Arai, Tomoko Arakawa, Tetsuo Fujimoto, Dai Fujiwara, Akio Hamatani, Kyōko Ibe, Kiyomi Iwata, Yasuko Iyanaga, Naomi Kobayashi, Kinya Koyama, Shigeo Kubota, Kyōko Kumai, Akiko Kumazawa, Tetsuo Kusama, Hitomi Nagai, Emiko Nakano, Yuh Okano, Fuminori Ono, Kazuyo Onoyama, Rei Saitō, Hisako Sekijima, Naoko Serino, Reiko Sudō, Hideho Tanaka, Takaaki Tanaka, Misao Tsubaki, Hiroko Watanabe en Atsuko Yoshioka.
Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

De diverse Shibori-technieken nader toegelicht

Shibori is een verftechniek met een Japanse naam, die ook in een aantal andere landen wordt toegepast. Door bepaalde delen van de stof te ‘blokkeren’ voor de kleurstof, kan men bijzondere kleureffecten bereiken. In die zin lijkt het op het batik, maar terwijl bij batik delen van de stof met was worden afgedekt voor het verven, wordt bij Shibori de stof gevouwen, afgebonden of vastgenaaid om bepaalde delen voor de kleurstof onbereikbaar te houden. In dit artikel zullen we de diverse Shibori-technieken toelichten, met natuurlijk een paar voorbeelden erbij.

Read more… →

Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather