Archives

Cultural Threads

A Reversed Retrogress, Scene 1, Mary Sibande, 2013.

Textiel als medium voor politiek-maatschappelijke vraagstukken

We leven in een wereld waarin grenzen tussen landen en mensen vervagen, machtsverhoudingen ingrijpend verschuiven en culturen vermengen. De tentoonstelling ‘Cultural Threads’ presenteert bijzonder werk waarin hedendaagse kunstenaars textiel als krachtig instrument gebruiken om hun ideeën te verbeelden over politiek-maatschappelijke vraagstukken. Zij verbinden textiel aan hun eigen zoektocht naar afkomst en identiteit in een steeds verder globaliserende wereld of ze gebruiken het om geschiedenissen te ontrafelen en nieuwe toekomstperspectieven te schetsen. ‘Cultural Threads’ is tot 12 mei 2019 te zien in het TextielMuseum.

In opdracht van het TextielMuseum ontwikkelden vier kunstenaars nieuw werk in het TextielLab, het atelier van het TextielMuseum. De tentoonstelling geeft inzicht in het onderzoek- en maakproces van de kunstenaars door films, schetsen, stalen en inspiratiebronnen te tonen.
Red Thread door Eylem Aladogan, 2018, hoog 170 x breed 240 cm.
Red Thread door Eylem Aladogan, 2018, hoog 170 x breed 240 cm.
The Haunted Fields (for the love of my Father) door Eylem Aladogan, 2018, hoog 170 x breed 240 cm.
The Haunted Fields (for the love of my Father) door Eylem Aladogan, 2018, hoog 170 x breed 240 cm.
Eylem Aladogan, Turkije toen en nu
Eylem Aladogan verdiepte zich in de textielnijverheid van het Ottomaanse Rijk. Aanleiding voor haar interesse in deze periode is de huidige politieke actualiteit in Turkije. In het regime van Erdogan is er sprake van een verheerlijking van de Ottomaanse periode. In de wandkleden die Aladogan ontwierp, verwerkte ze florale motieven uit de Ottomaanse textielkunst. Zo reflecteert ze op de relatie tussen de schoonheid van ornament en politieke macht. Haar werk houdt verband met de relatie tot haar vader, die als arbeidsmigrant vanuit Turkije naar Nederland kwam. De gesprekken die zij met elkaar voerden over democratie, vrijheid en nationalisme speelden een belangrijke rol in de vorming van haar politieke bewustzijn. De twee wandkleden zijn een tastbare getuigenis van deze dialoog tussen twee generaties.
Memory Unsettled (detail) door Célio Braga, 2016, vlonder hoog 10 x breed 250 x diep 250 cm - foto Josefina Eikenaar.
Memory Unsettled (detail) door Célio Braga, 2016, vlonder hoog 10 x breed 250 x diep 250 cm – foto Josefina Eikenaar.
Borduren, naaien, stoppen en perforeren
Célio Braga ontwikkelde voor het TextielMuseum de installatie ‘Memory Unsettled’, waarin hij de kwetsbaarheid van het menselijk bestaan onderzoekt. Vaak hanteert Braga ambachtelijke technieken als borduren, naaien, stoppen en perforeren om deze kwetsbaarheid te verbeelden. Hij verzamelde voor dit werk doeken van over de hele wereld: van Nederland en Frankrijk tot Portugal, Indonesië en Brazilië. Braga bracht er verschillende borduursels op aan. ‘Memory Unsettled’ verbindt persoonlijke herinneringen, symboliek en rituelen uit verschillende culturen en periodes om de emotionele realiteit van het leven, de dood, vergankelijkheid en liefde te verbeelden.
Tampan Tree of Life, Tampan Womb of Time en Tampan Mirrored Ship #3 door Jennifer Tee, 2016 - foto Josefina Eikenaar.
Tampan Tree of Life, Tampan Womb of Time en Tampan Mirrored Ship #3 door Jennifer Tee, 2016 – foto Josefina Eikenaar.
Tampan Tree of Life (detail), Jennifer Tee, 2016 - foto Josefina Eikenaar.
Tampan Tree of Life (detail), Jennifer Tee, 2016 – foto Josefina Eikenaar.
Wedergeboorte van een Sumatraanse textieltraditie
Jennifer Tee deed de afgelopen jaren onderzoek naar palepai en tampan textielen uit Zuid-Sumatra, Indonesië. Tee is gefascineerd door de kleden, omdat ze een geheugen in zich dragen dat getuigt van culturele uitwisseling en een lange handelsgeschiedenis. De kleden worden tegenwoordig niet meer gemaakt. Wel zijn er een aantal exemplaren in Nederlandse museumcollecties te vinden uit de koloniale periode. Voor het TextielMuseum ontwikkelde Tee zes geweven en geborduurde wandkleden geïnspireerd op deze doeken. In het motief is een schip verwerkt, dat symbool staat voor de levensreis, voor transitie en voor een onbekende toekomst. Voor Tee heeft dit motief persoonlijke betekenis: haar vader migreerde per schip van Indonesië naar Nederland.
Ship of Souls, Tree of Life en Womb of Time #4 door Jennifer Tee, 2016 - foto Josefina Eikenaar.
Ship of Souls, Tree of Life en Womb of Time #4 door Jennifer Tee, 2016 – foto Josefina Eikenaar.
Voyage #7 (1763-1765) (detail) door Vincent Vulsma, 2017 - foto Josefina Eikenaar.
Voyage #7 (1763-1765) (detail) door Vincent Vulsma, 2017 – foto Josefina Eikenaar.
De trans-Atlantische slavenhandel en textiel
Vincent Vulsma ontwikkelde voor het TextielMuseum een installatie bestaande uit drie series: ‘Guinea’, ‘Return’ en ‘Voyage’. Deze werken komen voort uit het bestuderen van de trans-Atlantische slavenhandel en de rol die goederen als textiel en indigo hierin hebben gespeeld. Vulsma onderzoekt in zijn werk het logistieke mechanisme achter deze handel. Op basis van de in het Zeeuws Archief bewaarde boekhouding van de Middelburgse Commercie Compagnie (MCC) zet Vulsma informatie uit de logboeken van achttiende-eeuwse Nederlandse slavenschepen om in sculpturen en geweven en gelaserde doeken.
Naast de collectieopdrachten toont ‘Cultural Threads’ bestaand werk van internationale kunstenaars die zich met dezelfde thema’s bezighouden: Hana Miletić, Otobong Nkanga, Aiko Tezuka en Mary Sibande.
Certainty / Entropy (Peranakan 2) door Aiko Tezuka, 2014, hoogte 76 x breedte 71,5 cm - foto Edward Hendricks.
Certainty / Entropy (Peranakan 2) door Aiko Tezuka, 2014, hoogte 76 x breedte 71,5 cm – foto Edward Hendricks.
Kunstkameraden YOU! @Textielmuseum
KunstKameraden YOU! nodigt 25 jonge nieuwkomers en vijf kunstenaars uit Tilburg en omgeving uit om gezamenlijk te werken aan de creatie van nieuwe kunstwerken, die parallel aan ‘Cultural Threads’ tentoongesteld worden op het Panoramadeck van het TextielMuseum. In deze kunstwerken geven de jongeren uiting aan de culturele verwevingen zoals zij die ervaren. Het TextielMuseum, met het bruisende TextielLab en bijzondere tentoonstellingen, is een inspirerende locatie voor KunstKameraden YOU! Jongeren kunnen hier kennis maken met allerlei vormen van maken en creëren: van kunst en design tot mode en populaire cultuur.
KunstKameraden is een initiatief van De Cultuurkantine. Zij hebben de afgelopen tien jaar al bijna 350 jongeren als kunstkameraad gekoppeld aan lokale kunstenaars. Daar zijn indrukwekkende werken en warme verbindingen uit voortgekomen. Het TextielMuseum biedt dan ook graag ruimte aan dit bijzondere project.
Caught in the Rapture door Mary Sibande, 2009 - foto Gallery Momo.
Caught in the Rapture door Mary Sibande, 2009 – foto Gallery Momo.
Publicatie
Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde publicatie (uitgave TextielMuseum, auteurs Jessica Hemmings, Caroline Boot, Liza Swaving en Christel Vesters). De themakeuze van de tentoonstelling is mede geïnspireerd door het boek Cultural Threads. Transnational Textiles Today (Bloomsbury, 2015) van prof. Jessica Hemmings. Speciaal voor de tentoonstellingspublicatie schreef Jessica Hemmings een essay over de kunstwerken in de tentoonstelling. Zij geeft daarin aandacht aan de belangrijke rol die kunstenaars en designers spelen in de verbeelding van mondiale geschiedenis, culturele verweving en identiteit.
Openingstijden
Dinsdag t/m vrijdag 10.00 – 17.00 uur
Zaterdag en zondag 12.00 – 17.00 uur

Bovenste foto: A Reversed Retrogress, Scene 1, door Mary Sibande, 2013.

txt, Is Not Written Plain (draft III), with Globe Aroma, Hana Miletić, 2017 - foto Kristien Daem.
txt, Is Not Written Plain (draft III), with Globe Aroma, Hana Miletić, 2017 – foto Kristien Daem.
Certainty / Entropy (Peranakan 2) door Aiko Tezuka (detail) - foto Edward Hendricks.
Certainty / Entropy (Peranakan 2) door Aiko Tezuka (detail) – foto Edward Hendricks.
Jennifer Tee aan het werk in het TextielLab - foto Tommy de Lange.
Jennifer Tee aan het werk in het TextielLab – foto Tommy de Lange.
Deel dit artikel
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Soft? Tactiele Dialogen

'Air Dancers' van Wiesi Will, 2018.

Onverwachte toepassingen van textiel uit het Antwerpse ModeMuseum

Momenteel is het ModeMuseum in Antwerpen gesloten voor grote renovatiewerken (heropening najaar 2020), maar heeft het MoMu wel enkele andere projecten lopen, waaronder de tentoonstelling ‘Soft? Tactiele dialogen’ in het Maurice Verbaet Center. Deze tentoonstelling gaat over de vrijheid waarmee kunstenaars zich bewegen tussen verschillende media, over onverwachte toepassingen van textiel, over tactiliteit en aversie, over texturen en de huid van sculpturen.

'Treurend vangnet' van Liberta Ferket, 1975.
‘Treurend vangnet’ van Liberta Ferket, 1975.
Belgische textielkunstenaars in de jaren ’70 en ’80
Deze tentoonstelling gaat over het werk van Belgische textielkunstenaars uit de jaren ’70 en ’80 uit de collectie van het MoMu in een inspirerende dialoog met hedendaagse kunstenaars die zich vrij uitdrukken in textiel. In de jaren ’60 en ’70 vinden zowel feministische, post-minimalistische als fiber-art kunstenaars hun weg naar textiel. Ze worden aangetrokken door de esthetische mogelijkheden, het structurele potentieel en de betekenisgevende kracht van dit ‘zachtere’ materiaal.
Het intuïtieve of militante gebruik van textiel – een materiaal dat traditioneel geassocieerd wordt met commerciële of industriële toepassingen – oefent druk uit op de strenge scheiding tussen de ‘echte’ en de toegepaste kunst. Juist door de associatie van textiel met ‘vrouwenwerk’ of ‘decoratie’ gebruiken feministische kunstenaressen het om de machtsverhoudingen binnen de kunstwereld aan de kaak te stellen.
Horizon flexibles, Tapta, 1976.
Horizon flexibles, Tapta, 1976.
Ook Belgische kunstenaars zoals Veerle Dupont, Suzannah Olieux, Hetty Van Boekhout, Liberta Ferket en Edith Van Driessche drukten zich in de jaren ’70 en ’80 uit in textiel. Hun oeuvre vormt een bijzondere deelcollectie van MoMu. Het werk van de Belgisch-Poolse textielkunstenares Tapta, een bekendere generatiegenoot, is deel van de ‘Collectie Verbaet’, een private kunstcollectie die focust op Belgische moderne naoorlogse kunst.
Hoewel deze textielkunstenaars zich vaak in de marge van de kunstwereld bewogen, waren hun aanhoudende inspanningen cruciaal voor de acceptatie van textiel als medium voor hedendaagse kunst.
'Animal Mask' van Christoph Hefti, 2016.
‘Animal Mask’ van Christoph Hefti, 2016.
Dialoog tussen twee generaties in de textielkunst
In ‘Soft?’ presenteert MoMu het werk van deze eerste generatie voor het eerst in dialoog met hedendaagse kunstenaars als Kati Heck, Nel Aerts, Anton Cotteleer, Sven ‘t Jolle, Klaas Rommelaere, Christoph Hefti, Stéphanie Baechler, Ermias Kifleyesus, Gommaar Gilliams, Wiesi Will en Kirstin Arndt.
'Beautiful Seeds' van Ermias Kifleyesus, 2011.
‘Beautiful Seeds’ van Ermias Kifleyesus, 2011.
De jongste generatie drukt zich probleemloos en vrij uit in textiel, vaak in combinatie met andere media. Deze vrijheid danken ze aan de strijd van die eerste generatie en aan de veranderde perceptie binnen de kunstkritiek dat de artistieke kwaliteit van het werk van kunstenaars weinig te maken heeft met tijl of medium, maar juist met hun artistieke intentie.
‘Soft?’ gaat over de vrijheid waarmee kunstenaars zich bewegen tussen verschillende media, over onverwachte toepassingen van textiel, over tactiliteit en aversie, over texturen en de huid van sculpturen.
Openingstijden
Vrijdag t/m zondag 13.00 – 18.00 uur

Bovenste foto: ‘Air Dancers’ van Wiesi Will, 2018.

'Schutzengel of Painting' van Kati Heck, 2015.
‘Schutzengel of Painting’ van Kati Heck, 2015.
'Proberen de goede ganzenhouder te zijn' (detail), Anton Cotteleer, 2012.
‘Proberen de goede ganzenhouder te zijn’ (detail), Anton Cotteleer, 2012.
'Future' van Klaas Rommelaere, 2018.
‘Future’ van Klaas Rommelaere, 2018.
'Animal Mask' van Christoph Hefti (detail), 2016.
‘Animal Mask’ van Christoph Hefti (detail), 2016.
Deel dit artikel
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Tetraëder – weven en splitsvlechten

Werk van Marijk Dekkers.

Triotentoonstelling in splitsvlechten en weven

In Museum het Leids Wevershuis is tot 29 april een tentoonstelling te zien van werkstukken uitgevoerd in splitsvlechten en weven, gemaakt door Marijk Dekkers, Annie Lavrijssen en Marina L. van Dobben de Bruyn.

Weven is de gemeenschappelijke basis van deze drie kunstenaars, maar elk ontwikkelde en specialiseerde zich in een eigen richting. Splitsvlechten (ply split braiding) is een techniek om met koord patronen te vlechten. Annie Lavrijssen creëert monumentale textiele kunst, Marijk Dekkers vlecht manden in genoemde splitsvlechttechniek en Marina van Dobben de Bruyn maakt geometrische dubbelweefsels.
Aardlagen door Annie Lavrijssen, dubbel corduroy-techniek, tweeluik (2 x 80 x 60 cm), gemaakt van aan repen geknipte restantlapjes.
Aardlagen door Annie Lavrijssen, dubbel corduroy-techniek, tweeluik (2 x 80 x 60 cm), gemaakt van aan repen geknipte restantlapjes.
Annie Lavrijssen-de Haan
Spinnenweb door Annie Lavrijssen, geweven op een zelf getimmerd raam, circa 3,5 m breed, gemaakt van scheringresten van een tapijtfabriek.
Spinnenweb door Annie Lavrijssen, geweven op een zelf getimmerd raam, circa 3,5 m breed, gemaakt van scheringresten van een tapijtfabriek.
Annie Lavrijssen volgde de open weefopleiding bij ‘de Werkschuit’ te Gouda, diverse workshops en de HBO-opleiding monumentale kunst te Arendonk, waarin zij in de hoogste graad afstudeerde. Haar huis in Etten-Leur ademt textielkunst uit en zij is in de stille uren altijd te vinden in haar atelier, achter haar weefgetouw of buiten bij het verfbad.
Lavrijssen is actief bij weefkring Foudia, textielgroep Kameleon, kunstgroep de Bikkels en Tetraëder. Met deze groepen worden onderling de werkstukken en technieken besproken en exposities gehouden. Haar creaties bevatten diverse technieken. Bij de wand- en vloerkleden is de techniek ‘dubbel corduroy’ toegepast en bij de raambekleding de techniek ‘Ausbrenner’. Zij streeft er altijd naar gebruikte materialen te verwerken. Veel van haar werk bestaat uit toegepaste textielkunst.
Werk van Marijk Dekkers, hoogte 32 cm, materiaal breikatoen 8/4.
Werk van Marijk Dekkers, hoogte 32 cm, materiaal breikatoen 8/4.
Marijk Dekkers
Marijk Dekkers (website) volgde de NS-opleiding (voor kunstnaaldwerk en handwerktechnieken) en diverse bijscholingen voor onder andere weven, spinnen en splitsvlechten (ply-split braiding). Zij gaf jarenlang weeflessen door heel Nederland en schreef diverse artikelen in het blad Weven.
Sinds 2004 vlecht zij objecten in de splitsvlechttechniek. In plaats van gewoon vlechten, waarbij materialen over en onder elkaar gaan, worden bij splitsvlechten koorden door elkaar getrokken, waardoor meer samenhang in de werkstukken ontstaat.
Dekkers noemt haar objecten ‘Ruimte voor gedachten’. De rode draad in haar werken is een onzichtbaar vervolgverhaal, als gevolg van de weerkerende vraag ‘Wat als…?’ Daaruit ontstaan ideeën voor nieuwe vormen, ordeningen, kleurencombinaties, structuren en garens.
Marina L. van Dobben de Bruyn, 'Zwart/wit 1', dubbelweefsel.
Marina L. van Dobben de Bruyn, ‘Zwart/wit 1’, dubbelweefsel.
Marina L. van Dobben de Bruyn.
Marina L. van Dobben de Bruyn.
Marina L. van Dobben de Bruyn
De kleurrijke dubbelweefsels van Marina van Dobben de Bruyn (website) worden gekenmerkt door hun grote dieptewerking. Deze ontstond tot nu toe door zowel haar vormen als kleurgebruik. Haar nieuwe uitdaging is om dit ook in zwart en wit te bereiken. Ze wordt daarbij geholpen door haar bouwkundige achtergrond aangevuld in de 90er jaren door de driejarige Open Weefopleiding in Gouda o.l.v. Marijke Dekkers.
Op deze expositie hangen een hele serie nieuwe weefsels die uit een zwarte en een witte laag bestaan die met elkaar vervlochten zijn. Af en toe kan ze het toch niet laten om daar ook kleur aan toe te voegen, maar ze blijft haar abstracte vormentaal gebruiken met af en toe een vleugje herkenbaarheid.
Naast haar weefsels heeft Van Dobben de Bruyn ook veel geëxposeerd met haar foto’s waarbij abstractie en vergankelijkheid een thema zijn. Ook haar unieke genummerde halssieraden van gerecycled glas en brons met oude handelskralen en halfedelstenen vormen veel aftrek. Deze zijn niet op de expositie aanwezig, maar na een telefoontje bent u altijd welkom in haar atelier.
Marina L. van Dobben de Bruyn, 'Glas in lood', dubbelweefsel.
Marina L. van Dobben de Bruyn, ‘Glas in lood’, dubbelweefsel.
Openingstijden
Dinsdag t/m zondag 13.00 – 16.00 uur
Tijdens de expositie zal elk weekend één van de kunstenaars aanwezig zijn.

Bovenste foto: Werk van Marijk Dekkers, hoogte 22 cm, materiaal Nm 34/2 katoen en lurex.

Werk van Marijk Dekkers, hoogte 14 cm, materiaal Nm 34/2 katoen.
Werk van Marijk Dekkers, hoogte 14 cm, materiaal Nm 34/2 katoen.
Marina L. van Dobben de Bruyn, 'Verstedelijking', dubbelweefsel.
Marina L. van Dobben de Bruyn, ‘Verstedelijking’, dubbelweefsel.
Deel dit artikel
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Noordelijke ziel

Compositie op Grove Jute 32, acryl op jute, 118 x 102 cm.

Werk van Françoise Stoop in acryl en jute

Het Hollandse landschap vormt een belangrijke inspiratiebron voor Françoise Stoop (1963). In haar kunstwerken verwerkt ze het verticale ritme van bomenrijen en de horizontale lijnen van de horizon. Ze schildert in subtiele kleuren op loshangend jute, waardoor elk werk een driedimensionaal aspect heeft. Tot 7 januari 2018 is een keuze uit haar oeuvre te zien in Kasteel het Nijenhuis.

Compositie op Grove Jute 52, acryl op jute, 200 x 140 cm.
Compositie op Grove Jute 52, acryl op jute, 200 x 140 cm.
Compositie op Grove Jute 57, acryl op jute, 117 x 130 cm.
Compositie op Grove Jute 57, acryl op jute, 117 x 130 cm.
Inspiratie
Niet alleen het vroege werk van Piet Mondriaan inspireert de kunstenares, ook de eenvoud van zijn latere composities zijn belangrijk voor Françoise Stoop. Net als hij viert ze de oneindigheid en de strenge ordening, maar anders dan bij Mondriaan zijn haar doeken niet opgespannen, maar hangen ze los binnen een raamwerk of zijn eromheen geboetseerd als reliëfs. Daarmee voegt ze een dimensie toe. Het bepaalt mede de vorm van het schilderij en door deze materiaalkeuze heeft haar werk iets eigenzinnigs, een zekere vrijheidsdrang, alsof het elk moment uit de lijst kan springen. Het werk is troostend bedoeld; een beetje ‘slow-art’.
Techniek
De kleuren van een schilderij worden langzaam opgebouwd door lagen over elkaar aan te brengen. De drager van het werk is vaak jute, soms van de rol, soms is het een aardappelzak. De naad van zo’n aardappelzak, soms zelfs de structuur die ontstaat als de aardappelzak niet strak wordt opgespannen, maakt deel uit van het beeld. De jute wordt geïmpregneerd met een transparante kunsthars. Ook de impregnatie is beeldbepalend: waar de kunsthars wordt aangebracht, komt de verf op de stof te liggen en waar de kunsthars niet zit, zakt de verf door de grove mazen van de jute heen. Op het werk zit olie- en acrylverf, gouache, Chinese- en noteninkt.
Françoise Stoop.
Françoise Stoop.
Françoise Stoop heeft haar opleiding gevolgd aan de Rietveldacademie en privé-leraren in Nederland, Duitsland en Frankrijk. Momenteel is zij ook bezig met keramiek; op zoek naar de perfecte kom met het perfecte glazuur. De kom is een van de meest archaïsche vormen die wij kennen.
Françoise Stoop was met haar werk ‘Januari’ eerder vertegenwoordigd in Museum de Fundatie. Op de tentoonstelling ‘Gevaar en Schoonheid – Turner en de traditie van het sublieme’ (2015/2016) hing dit werk naast William Turner en twee vroege werken van Piet Mondriaan.
Openingstijden
Dinsdag t/m zondag 11.00 – 17.00 uur

Bovenste foto: ‘Compositie op Grove Jute 32’, acryl op jute, 118 x 102 cm.

Compositie op Grove Jute 37-1, acryl op jute, 81 x 43 cm.
Compositie op Grove Jute 37-1, acryl op jute, 81 x 43 cm.
Deel dit artikel
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailby feather