Archives

Handwerken uit Peru

‘Handwerken uit Peru, het land van de Inca’s en hun zonnegod’ is een tentoonstelling met een aantal ‘verhaallijnen’ naast elkaar, die begon met de Pan-Americanareis uit 2011/2012, gemaakt met een aantal meer dan 25 jaar oude Volvo’s dwars door het Andesgebergte. Deze reis brengt ons in contact met de rijke cultuurgeschiedenis van Peru, met bijzondere aandacht voor de goed bewaard gebleven handwerktradities. Zo komen we bij een hedendaagse voortzetting hiervan, het kunst- en ontwikkelingshulpproject van Lisette Verkerk.

Pakhuis Koophandel - Peru IMG_5981Eeuwenoud textiel
De Peruaanse cultuurgeschiedenis gaat terug tot 3000 voor het begin van onze jaartelling, waarbij de belangrijkste uiting van cultuur de textiel was die reeds verbazend ver was ontwikkeld. Er worden voorbeelden getoond van handwerken, zoals specifiek Peruaans breiwerk, ‘vals breien’ oftewel Peruaans naaldwerk, weven, borduren en haken.
Eeuwenlang, reeds ver voor onze jaartelling, kende men in Peru een hoogstaand niveau van handwerken. Daarbij moeten we ons realiseren dat het oude Peruaanse cultuurgebied groter was dan het huidige Peru. Waarschijnlijk kent niet één cultuur zo’n rijkdom aan technieken en zo’n verfijning daarin. De motieven zijn unieke abstracte patronen en sterk gestileerde mens- en diermotieven, waaraan een religieuze betekenis werd gegeven. Op de tentoonstelling wordt hier aandacht aan besteed. Dat zoveel oude, Peruaanse textiel bewaard is gebleven hebben we te danken aan de manier waarop men de doden begroef en het klimaat. Bij het begraven van de doden werden allerlei gebruiksvoorwerpen en textiel meebegraven en in de uiterst droge grond werd alles perfect geconserveerd.
Mythologie uit het Incarijk
In de Peruaanse cultuurgeschiedenis van vóór Columbus (het precolumbiaanse tijdperk) kan men onderscheid maken naar tijd en naar streek. Naar streek: Noord, Zuid en Centraal en daarbij nog onderscheid in kust- en bergland (Andesgebergte en de uitlopers daarvan), en in de tijd, die begint rond 3000 voor het begin van onze jaartelling met de preceramische periode, en eindigt met het Incarijk van circa 1450 tot 1532. Daarna volgt de overheersing door de Spanjaarden. De technieken en de motieven van de textiel uit het precolumbiaanse tijdperk zijn echter niet verloren gegaan en worden nog altijd toegepast in Peru.
Pakhuis Koophandel - Peru IMG_5777Op de tentoonstelling zijn enkele zeer oude stukken Peruaans textiel te bewonderen. Uit de Incatijd is een zogenaamde quipu te zien op deze tentoonstelling. De Inca´s kenden geen schrift van pen en papier, maar hadden een administratieve taal vastgelegd in knopen en koorden, een zogenaamde quipu. De belangrijkste god voor de Inca´s was de zonnegod Inti. Op verschillende stukken textiel die we op de tentoonstelling zien komen wij zijn afbeelding tegen. Ook de condor, koning van de vogels, zien we vaak afgebeeld op textiel. De condor werd beschouwd als intermediair tussen de goden en de mens in het oude Incarijk.
Deze tentoonstelling schenkt aandacht aan handwerken zoals weefsels, het breien en vals breien, zogenaamd Peruaans naaldwerk, en borduurtechnieken uit Peru. Met name het weven is zeer ver ontwikkeld. Vanaf 3000 tot 1800 voor het begin van onze jaartelling werd textiel gemaakt zonder hulpmiddelen. Daarna ontwikkelt men een hevelweefgetouw waar tot vandaag in de bergstreken op gewerkt wordt. Enkele van deze primitieve weefgetouwen zijn te bewonderen op de tentoonstelling.
De Pan-Americanareis
De tentoonstelling schenkt aandacht aan de bijzondere reis die gemaakt is in 2011-2012 met 85 Volvo’s ouder dan 25 jaar die dwars over het Andesgebergte zijn gereden. De Pan-Americanaroute werd door zes landen gereden: Argentinië, Chili, Bolivia, Peru, Ecuador en Columbia. De afstand die is afgelegd bedroeg ongeveer 17.000 km. De tocht heeft ongeveer zes weken in beslag genomen. Men kende twaalf rustdagen en 27 rijdagen. Gemiddeld werd per dag 600 tot 700 km gereden. Eén van de Volvo Amazones, waar deze reis mee is gemaakt, is in het museum te bewonderen. Aan de hand van foto’s wordt het reisverhaal verteld.

Pakhuis Koophandel - Peru IMG_5995

Ontwikkelingsproject
Lisette Verkerk is een kunstenares die getrouwd is met een Peruaan en woont in Peru. Zij geeft aan de Peruaanse nijverheid een nieuwe invulling en daarmee weet zij het leven van de plaatselijke bevolking aanzienlijk te verbeteren. Het thema van haar project was uitbeelding van handen. Handen die geven, werken, liefhebben, delen, allen samen, groot en klein, ongeacht kleur, vorm of materiaal. Op de tentoonstelling is een vitrine met werk van het kunstproject te bewonderen en eventueel te koop, waarbij de opbrengst ten goede komt aan dit project.
Openingstijden
1 april – 31 oktober woensdag t/m zondag 14.00 – 17.00 uur
1 november – 30 maart zondag van 14.00 – 17.00 uur

Pakhuis Koophandel - Peru IMG_6014

Deel dit artikel
FacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmailby feather