Laden Evenementen

« Alle Evenementen

  • Dit event is voorbij.

Kleur bekennen, textiel uit het Iran rond 1900

23 november 2018 - 14 april 2019

CHF18.00
Wand- of plafondbekleding (detail), Iran, Rasht, 1875-1895, wollen flanel, zijden garen.

De culturele wisselwerking tussen Europa en Perzië

Toen, na een verblijf van meer dan twintig jaar in Perzië, de handelaar Emil Alpiger uit St. Gallen in 1896 terugkeerde naar Zürich, bevatte zijn bagage een houten kist vol Perzische kleding en textiel. Al generaties lang, herinnert de achterkleinzoon van Emil Alpiger, wordt deze schat zorgvuldig bewaard door de familie. Nu, een eeuw later, vormen deze kostbare stukken het middelpunt van de tentoonstelling ‘Farbe bekennen’ in volkenkundig Museum Rietberg in Zürich, Zwitserland.

Damesjasje, Iran, zijden fluweel, wollen stof (termeh), katoen, 1875-1895.
Damesjasje, Iran, zijden fluweel, wollen stof (termeh), katoen, 1875-1895.
'De schone Perzische', Antoin Sevruguin, rond 1880–1895, albume-afdruk.
‘De schone Perzische’, Antoin Sevruguin, rond 1880–1895, albume-afdruk.
Toen Emil Alpiger de kleding, stoffen, wandkleden en het borduurwerk op de bazaar kocht, waren ze gloednieuw. Daardoor is het textiel nog steeds fris en kleurrijk. De onverwachte combinatie van verschillende stoffenpatronen is inspirerend. Dit alles verplaatst ons in één keer naar het Perzië van de late 19de eeuw, een tijd die we slechts kennen van zwart-witfoto’s.
Culturen beïnvloeden elkaar
De kleding en textiel vertegenwoordigen echter meer dan alleen de smaak en de kleurvoorkeur van een andere tijd en cultuur. Ze vertellen over industriële fabricage in Europa, het zoeken naar nieuwe markten en exotische producten voor een verwende Parijse, Londense of Zürichse bourgeoisie en de verdringing van ambachtelijke productie in Perzië aan de ene kant. Aan de andere kant getuigen ze van hoe Iraanse wevers en kleermakers de Europese mode en buitenlandse motieven hebben overgenomen. De meest voor de hand liggende voorbeelden zijn de rokken van het Parijse ballet, de tutu, die kort na 1873 door de dames aan het hof van de sjah naar eigen smaak werden aangepast en gedragen.
Wand- of plafondbekleding (detail), Iran, Rasht, 1875-1895, wollen flanel, zijden garen.
Wand- of plafondbekleding (detail), Iran, Rasht, 1875-1895, wollen flanel, zijden garen.
Net zo interessant zijn de Perzische tapijten. Na de wereldtentoonstellingen in Londen, Parijs en Wenen sinds 1851 ‘globaliseerde’ de smaak van het publiek. Bedrijven zoals Philippe Ziegler uit Manchester stonden snel klaar om aan deze vraag te voldoen. Al snel werden de patronen van Emil Alpiger, die voor Ziegler en Co. werkte, aangepast aan de Europese smaak. De tapijten werden groter, kleurrijker en hun ontwerpen werden ‘getemd’. Aan de andere kant begonnen de Iraanse borduurders hun wandkleden met Europese motieven te verrijken. Het resultaat is in beide gevallen een soort culturele hybriden, een wisselwerking tussen Oost en West. Dit zijn kunstwerken die de geest van de tijd tonen.
Borduurders in een atelier in de bazaar van Rasht, Iran, 1880-1895, albumine-afdruk.
Borduurders in een atelier in de bazaar van Rasht, Iran, 1880-1895, albumine-afdruk.
Emil Alpiger (1841–1905).
Emil Alpiger (1841–1905).
De rol van Emil Alpiger
Emil Alpiger, aan wie we de collectie te danken hebben, was zowel ‘dader’ als ‘beschermer’. Hij leidde een avontuurlijk leven in zijn tienerjaren. Voordat hij 28 was had hij al de wereld rondgereisd, twee bedrijven opgericht en weer gestaakt. Hij heeft de import- en exportactiviteiten van Ziegler & Co. in Perzië meer dan twintig jaar medebepaald. Hij was ook geïnteresseerd in land, mensen en handel en verzamelde wapens, keramiek en textiel.
Vandaag, in de veelgeprezen tijd van globalisering, leert het kijken naar die tijd ons veel over onze eigen tijd. Het gaat over het niet-reflectieve winstdenken van de westerse economische machten, over repressie en uitbuiting, maar het wijst ook op het vermogen van het creatieve toe-eigenen van het vreemde en onbekende.
Medaillonkleed (detail), Iran, Teheran, 1896, wol en katoen.
Medaillonkleed (detail), Iran, Teheran, 1896, wol en katoen.
Openingstijden
Dinsdag t/m zondag 10.00 – 17.00 uur
Woensdag 10.00 – 20.00 uur

Bovenste foto: Wand- of plafondbekleding (detail), Iran, Rasht, 1875-1895, wollen flanel, zijden garen.

Kledingstuk (qaba) voor mannen, Iran, 1875-1895, bedrukte en geglansde katoen.
Kledingstuk (qaba) voor mannen, Iran, 1875-1895, bedrukte en geglansde katoen.
Damesmutsje, Iran, Rasht, 1875-1895, wollen flanel, zijden garen.
Damesmutsje, Iran, Rasht, 1875-1895, wollen flanel, zijden garen.
Europees en Perzisch meisje, rond 1880-1900, albumine-afdruk.
Europees en Perzisch meisje, rond 1880-1900, albumine-afdruk.
Bij het tapijtknopen, een gearrangeerde foto, Antoin Sevruguin, ca. 1880-1895, albumine-afdruk.
Bij het tapijtknopen, een gearrangeerde foto, Antoin Sevruguin, ca. 1880-1895, albumine-afdruk.

Aantal keren gelezen: 624.

Deel dit artikel
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Locatie

Museum Rietberg
Gablerstrasse 15
8002 Zürich, Zwitserland
+ Google Maps
Telefoon:
0041 44 415 31 31
Website:
http://www.rietberg.ch

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *