Category Archives: Haken

Gebreid en gehaakt voedsel: zeker geen ‘fast food’

Gebreid eten is nuttig noch kunstzinnig, maar verwarrend en vooral erg leuk

Van alle textieltechnieken is breien en haken bij uitstek een vorm van ‘toegepaste kunst’, in de zin dat het meeste wat gebreid en gehaakt wordt een gebruiksnut heeft, vooral als kleding, terwijl bij veel andere textielvormen juist de kunstvorm, het decoratieve element, prevaleert. In dit artikel besteden we aandacht aan brei- en haakwerk dat niet nuttig, en eigenlijk ook niet kunstzinnig is; gebreide etenswaren zijn met name humoristisch en zetten ons op het verkeerde been.

Uitgebreid assortiment gehaakte snacks door de Nederlandse beeldend kunstenaar Joyce Overheul.
Uitgebreid assortiment gehaakte snacks door de Nederlandse beeldend kunstenaar Joyce Overheul.
Een chocoladetaart gebreid door Bonnie Burton.
Een chocoladetaart gebreid door Bonnie Burton.
De laatste jaren hebben diverse ontwerpsters eten als inspiratiebron voor hun brei- en haakontwerpen gebruikt. Daarbij kan het om een complete gebreide maaltijd gaan, individuele gerechten, de basisingrediënten (groente, fruit en vlees) of zelfs verpakt voedsel, zoals het gebreide potje Nutella of een flesje cola.
Is het kunst?
Bij moderne kunst wordt nog wel eens de vraag gesteld of iets echt kunst is of meer een grapje of een toepassing die vooral dient om een reactie bij de toeschouwer uit te lokken. Een ieder moet daar per geval maar zelf een antwoord op geven. Ik ben nog geen tentoonstellingen van gebreid voedsel tegengekomen in de grote musea, maar gespecialiseerde galleries (en een enkele keer een restaurant!) hebben al tentoonstellingen georganiseerd van gebreid of gehaakt voedsel.
Best nog een uitdaging om zo'n potje Nutella na te breien.
Best nog een uitdaging om zo’n potje Nutella na te breien.
Met name van Engelse ontwerpers (Engeland is toch bij uitstek een land met een goed gevoel voor humor) hebben collecties van gebreid en/of gehaakt voedsel gecreëerd. Daarnaast kwam ik ook Amerikaanse, Duitse en ook een Nederlandse ontwerpster tegen die met dit onderwerp aan de slag zijn gegaan. In dit artikel vermeld ik een paar toonaangevende ontwerpers op dit gebied en laat vooral hun werk zien, ter inspiratie en vermaak.
Een typisch Engels ontbijt: bonen met tomatensaus op toast door Jessica Dance voor Stylist Magazine - foto David Sykes.
Een typisch Engels ontbijt: bonen met tomatensaus op toast door Jessica Dance voor Stylist Magazine – foto David Sykes.
Een gebreide BigMac en french fries door Jessica Dance - foto David Sykes.
Een gebreide BigMac en french fries door Jessica Dance – foto David Sykes.
Jessica Dance
De Engelse ontwerpster Jessica Dance is een textielkunstenares en modelmaker die zich specialiseert in het creëren van tactiele, handgemaakte modellen en rekwisieten. Haar werk is te vinden in de wereld van kunst, reclame, redactie en installaties.
De installaties, perfect gefotografeerd door David Sykes, geven in eerste instantie de indruk van een echte maaltijd. Alle ‘gerechten’ zijn heel precies met de hand door Dance zelf gemaakt en uitgevoerd in lamswol. Elke foto brengt een herinnering aan een lekker, huisgemaakt ontbijt of diner tot leven; je kunt het bijna ruiken. Meer werk van Dance vindt u op haar website.
Gebreide groenten door het Letse duo MappleApple.
Gebreide groenten door het Letse duo MappleApple.
MapleApple
Terwijl Dance zich specialiseert in bereide gerechten, bestaan de werkstukken van een moeder en dochter uit Letland, werkend onder de naam MapleApple, juist uit de basis: groente en fruit. Ze breien hun werkstukken van wol- en acrylgaren en verkopen zowel de werkstukken als de patronen via internet, per stuk of als set.
Vleeswaren door Clemence Joly, The Wool Butchery.
Vleeswaren door Clemence Joly, The Wool Butchery.
Varkenskop door Clemence Joly, The Wool Butchery.
Varkenskop door Clemence Joly, The Wool Butchery.
Clemence Joly
De Franse ontwerpster Clemence Joly specialiseert zich in dat andere basisingrediënt van veel maaltijden: vlees. Haar ontwerpen zijn geïnspireerd op Franse vleesspecialiteiten. Worstjes, biefstukken, kippenpoten en zelfs een varkenskop maken alle deel uit van The Wool Butchery (de Wolslager) lijn. Haar vlezig haakwerk werd tentoongesteld in de Fabrications Gallery in Broadway Market in London.
Joly ontwierp de Wool Butchery nog voordat zij afstudeerde aan de vooraanstaande Central Saint Martins College of Arts & Design in London. Eten blijft haar fascineren en heeft haar geïnspireerd tot creaties zoals gehaakte sandwiches, eieren, patates frites en zelfs sushi. Meer van haar haakwerk is te zien op haar website.
Gebreide snacks van Susie Johns.
Gebreide snacks van Susie Johns.
Susie Johns
De Engelse ontwerpster Susie Johns is actief in veel (ook niet-textiele) technieken en ontwerpt, schrijft artikelen, geeft les en heeft een hele serie van boekjes met ontwerpen van gebreide etenswaren en gerechten uitgebracht in de serie ‘20 to Make’ van de Engelse uitgever Search Press.
Bonnie Burton
De Amerikaanse Bonnie Burton is een in San Francisco wonende auteur, journaliste, comédienne en actrice. Zij is mede-eigenaresse van de breiwinkel Colorful Stitches en heeft verschillende kunst- en handwerkboeken gepubliceerd. Zij heeft ook een eigen weblog.
Gebreide kreeft door Bonnie Burton - foto Colorful Stitches.
Gebreide kreeft door Bonnie Burton – foto Colorful Stitches.
In dit artikel ziet u wat voorbeelden van smaakvol brei- en haakwerk. Op het internet is nog veel meer te vinden, inclusief uitgebreide ontwerpen met instructies. Wij wensen u smakelijk breien en haken toe.

Bovenste foto: Installatie Breakfast Buffet voor de tentoonsteliing Wool BB, Jessica Dance – foto David Sykes.

Gehaakte rode mul met doperwten en frites door Kate Jenkins. De pailletten maken de vis nog realistischer.
Gehaakte rode mul met doperwten en frites door Kate Jenkins. De pailletten maken de vis nog realistischer.
Een uitgebreid ontbijt met o.a. pannenkoeken, uitsmijter en worstjes - foto Colorful Stitches.
Een uitgebreid ontbijt met o.a. pannenkoeken, uitsmijter en worstjes – foto Colorful Stitches.
Gewoon eens kijken hoe mensen reageren op zo'n achteloos achtergelaten gebreide banaan.
Gewoon eens kijken hoe mensen reageren op zo’n achteloos achtergelaten gebreide banaan.
Een complete groente-oogst maar niet uit de groentetuin - foto The Yarn Loop.
Een complete groente-oogst maar niet uit de groentetuin – foto The Yarn Loop.
Een gebreid kaasassortiment door Jessica Dance - foto David Sykes.
Een gebreid kaasassortiment door Jessica Dance – foto David Sykes.
Gebreide lente-uien door MappleApple, een moeder en dochter uit Letland.
Gebreide lente-uien door MappleApple, een moeder en dochter uit Letland.
Deel dit artikel
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailby feather

Olek – alles verdwijnt onder haakwerk

Het begrip ‘wildbreien’ is ook in Nederland wel bekend: het met breiwerk versieren van openbare objecten, zoals straatmeubilair, lantarenpalen, kunstobjecten en dergelijke, om zo frisse, kleurrijke accenten in het straatbeeld te brengen. Wildbreien is het tegenovergestelde van tam breien, zeg maar wat onze grootmoeders deden. Wildbreien (in het Engels: yarn bombing of knit graffiti) is waarschijnlijk in 2005 in Houston, VS, begonnen. Maar de Poolse kunstenares Olek is al sinds 2002 bezig met ‘wildhaken’ in New York en elders.

Olek - St+art Delhi Street Art Festival.
Olek – St+art Delhi Street Art Festival.
Olek
Olek werd in 1978 als Agata Oleksiak geboren in Silezië, het industriële hart van Polen, en groeide op in de grijze nadagen van het Oost-Europese communisme. Er was in die tijd bijna niets te koop en als meisje moest ze maar zien dat ze zich vermaakte met wat er was. Ze leerde haken, want wat garens waren er altijd wel. Kleding was ook nauwelijks te koop, laat staan leuke, maar kleermaaksters waren er genoeg en ze zorgde dat ze een opvallende garderobe verzamelde. Ook nu is er geen foto van haar te vinden waarin ze niet schittert in kleurrijke, vrouwelijke kleding.
New York
De sfeer in het Polen van toen was verstikkend en het was voor Olek (haar latere artiestennaam) wel duidelijk dat ze hier niet gelukkig zou worden. In 2000 emigreerde ze naar de Verenigde Staten; ze was 22. Ze ging wonen in New York en had, zoals de meeste immigranten, allerlei baantjes. Om een verblijfsvergunning te krijgen moest ze een opleiding volgen, dus volgde ze een kunstopleiding op het LaGuardia Community College.
The Future of Fashion is Now in het Museum Boijmans Van Beuningen
The Future of Fashion is Now in het Museum Boijmans Van Beuningen.
Toen ze opdracht kreeg voor haar eerste show was dit een stevige uitdaging; ze had nog nooit een sculptuur van textiel gemaakt. Ze kocht in een knakenwinkel allerlei materiaal, zonder nog een techniek in gedachten te hebben. ‘Waarom niet haken?’, dacht ze, en voorzag het zwembad van het college van haakwerk. Een kunstenares was geboren.
Volledig ingehaakte trein, Łódź, Polen - 2013.
Volledig ingehaakte trein, Łódź, Polen – 2013.
Straatkunst
Hoe is de keuze voor straatkunst, voor yarn bombing gekomen? In galerieën is er altijd het gevecht om ruimte tussen kunstenaars, want de ruimte is beperkt. Buiten is de ruimte onbeperkt en werken kunstenaars juist vaak samen. Toen ze een keer een ladder van een vriendin uit verveling van haakwerk had voorzien en die ladder vervolgens op diverse plaatsen in het straatbeeld ging fotograferen was haar kunstvorm definitief gekozen.
Olek is een uitgesproken en politiek en maatschappelijk geëngageerde vrouw. Haken is haar manier om misstanden aan de kaak te stellen: de vervuiling van de oceanen, de ongelijke behandeling van mannen en vrouwen, de discriminatie van homoseksuelen, het grootkapitaal. Maar ze relativeert het ook: ‘ik hoop dat ik veel inspireer, maar ook als ik iemand een glimlach op het gezicht tover, denk ik dat ik als artiest wat bereikt heb’.
Wall Street's Charging Bull werd in 2011 tijdelijk van een jas voorzien.
Wall Street’s Charging Bull werd in 2011 tijdelijk van een jas voorzien.
Vijftien jaar verder heeft Olek inmiddels overal ter wereld haar haakwerk op straat gebracht: St. Petersburg(Galleria), Istanboel (de auto van de galerie-eigenaar), Delhi, Rotterdam (Museum Boijmans Van Beuningen), Łódź (de trein), Santiago de Chile (de obelisk), Londen, New York natuurlijk (onder andere Wall Street’s Charging Bull), Sevilla en nog veel meer plaatsen.
Primavera - Hecho En Casa 3, Santiago de Chile.
Primavera – Hecho En Casa 3, Santiago de Chile.
Werkwijze
Alhoewel Olek meestal werkt met dikke garens in altijd felle kleuren is het onmogelijk om alles zelf te haken wanneer er grote oppervlakten bekleed moeten worden. Ze heeft dan ook een team van helpers en veel wordt in de studio voorbereid. Uiteindelijk moet het echter wel op het object zelf met de hand worden aangebracht en bij grote objecten komen er nog wel eens hoogwerkers bij te hulp. Ze werkt niet met ritssluitingen of knopen; alles wordt aan elkaar vastgehaakt of gestikt.
Alles kan behaakt worden
Van de kleinste objecten, zoals fruit, glazen of schoenen, tot mensen, hele interieurs, vervoersmiddelen, standbeelden of delen van gebouwen worden door Olek van haakwerk voorzien. Tijdens een opening van een tentoonstelling zijn er vaak modellen aanwezig die helemaal ‘ingehaakt’ zijn. Hoogtevrees lijkt ze niet te hebben, wanneer je ziet hoe ze met een hoogwerker een obelisk in Santiago de Chile of de gevel van een galerie in St. Petersburg inpakt.
Collective Design - Todd Merrill Studio, 2015.
Collective Design – Todd Merrill Studio, 2015.
De haakkunst van Olek lijkt een trend te volgen waarbij kunstenaressen het handwerken van hun moeders of grootmoeders oppakken en deze op een geheel vernieuwende wijze gebruiken, niet alleen als decoratief element, maar ook om een politiek of maatschappelijk statement te maken, waarbij juist een als typisch ‘vrouwelijk’ beschouwd medium als handwerken wordt gebruikt om dat standpunt een onmiskenbare vrouwelijke signatuur mee te geven.

Interview met Olek – video KQED Arts School..

Olek volop bezig met de installatie The Future of Fashion is Now - Rotterdam, 2014.
Olek volop bezig met de installatie The Future of Fashion is Now – Rotterdam, 2014.
Collective Design - Todd Merrill Studio - New York, 2015.
Collective Design – Todd Merrill Studio – New York, 2015.
Reality: What a Concept! in het Soho Grand Hotel - New York, 2014.
Reality: What a Concept! in het Soho Grand Hotel – New York, 2014.
There is no such thing as part freedom - New York, 2014.
There is no such thing as part freedom – New York, 2014.
Veel meer van Olek’s werk is te zien op haar website.




Deel dit artikel
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailby feather